Hoạt động thẩm tra, xác minh có vị trí quan trọng trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng.

Quy định số 22-QĐ/TW, ngày 28/7/2021 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, nêu rõ: “Chủ thể kiểm tra, giám sát khi thực hiện nhiệm vụ phải thẩm tra, xác minh, phân tích, đánh giá, làm rõ kết quả đạt được, khuyết điểm, hạn chế, tồn tại, vi phạm (nếu có); nguyên nhân của khuyết điểm, tồn tại, hạn chế, vi phạm và kết luận đối với tổ chức đảng, đảng viên”. Như vậy, hoạt động thẩm tra, xác minh là yêu cầu bắt buộc trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng; chất lượng của hoạt động thẩm tra, xác minh có ý nghĩa quyết định đến tính chuẩn xác, khách quan của các kết luận kiểm tra, giám sát và tính công minh, xác đáng của các quyết định kỷ luật; đồng thời giúp tổ chức đảng và đảng viên được kiểm tra, giám sát nhận thấy được mặt ưu điểm để phát huy, hạn chế, khuyết điểm hoặc vi phạm (nếu có) để sửa chữa, khắc phục, phấn đấu tiến bộ.

Thẩm tra, xác minh trong công tác kiểm tra, giám sát của Đảng là việc chủ thể kiểm tra, giám sát tiến hành các hoạt động tiếp xúc, trao đổi với đối tượng, các tổ chức, cá nhân liên quan đến vụ việc để gợi mở, tìm kiếm, thu thập tài liệu, chứng cứ, so sánh, xem xét, đánh giá tìm ra sự thật, bản chất của sự việc nhằm chứng minh đối tượng được kiểm tra, giám sát có hay không khuyết điểm hoặc vi phạm, giúp cho việc xem xét, kết luận, quyết định xử lý bảo đảm công minh, chính xác và kịp thời.

Thời gian qua, nhận thức được vị trí, tầm quan trọng của hoạt động thẩm tra, xác minh; trong quá trình thực hiện kiểm tra, giám sát, các tổ chức đảng có thẩm quyền đã tuân thủ và chấp hành cơ bản nghiêm túc các nguyên tắc của Đảng, quy trình nghiệp vụ, chú trọng hoạt động thẩm tra, xác minh, từ đó góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của Đảng. Tính từ đầu nhiệm kỳ 2020-2025 đến nay, cấp ủy, tổ chức đảng, ủy ban kiểm tra các cấp trong tỉnh đã kiểm tra, giám sát chuyên đề 1.052 tổ chức đảng và 1.459 đảng viên; giải quyết tố cáo 01 tổ chức đảng và 22 đảng viên; thi hành kỷ luật 01 tổ chức đảng và 192 đảng viên... Nhờ thực hiện chặt chẽ hoạt động thẩm tra, xác minh, hầu hết các tổ chức đảng và đảng viên đồng tình, chấp hành nghiêm túc các kết luận kiểm tra, giám sát và quyết định kỷ luật của tổ chức đảng, chỉ có 02 trường hợp đảng viên khiếu nại quyết định kỷ luật đảng, nhưng qua giải quyết, kết luận giữ nguyên hình thức kỷ luật. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số tổ chức đảng thực hiện một số cuộc kiểm tra, giải quyết tố cáo thẩm tra, xác minh chưa kỹ, chưa tìm được chứng cứ nên nhận định, kết luận còn chung chung hoặc chưa đủ cơ sở kết luận, dẫn đến người tố cáo không đồng tình, có trường hợp tái tố hoặc tố vượt cấp. Vì vậy, có thể khẳng định, hoạt động thẩm tra, xác minh có vị trí rất quan trọng, quyết định đến chất lượng, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của Đảng.

Nâng cao chất lượng hoạt động thẩm tra, xác minh

Thẩm tra, xác minh là công việc khó, để nâng cao chất lượng, hiệu quả, ngoài việc thường xuyên nghiên cứu sâu quy định, hướng dẫn của Đảng, của Ngành, tham gia tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, trao đổi kinh nghiệm để rèn luyện kỹ năng, đòi hỏi cán bộ kiểm tra phải bản lĩnh, nhạy bén, có tư duy phân tích, đánh giá sự việc, bên cạnh đó cần lưu ý một số nội dung sau:

(1) Vi phạm của đảng viên ngày càng tinh vi, phạm vi không chỉ giới hạn trong nội bộ tổ chức đảng mà còn liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực; vì vậy, trong hoạt động thẩm tra, xác minh, ngoài việc dựa vào tổ chức đảng, phát huy tinh thần tự giác, tự phê bình và phê bình của tổ chức đảng và đảng viên thì cần phải coi trọng khâu nắm, sàng lọc thông tin từ dư luận bên ngoài, cơ quan báo chí phản ánh, nhất là phát huy trách nhiệm xây dựng Đảng của quần chúng và sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa công tác kiểm tra của Đảng với công tác thanh tra, giám sát của các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan, tổ chức có liên quan.

 (2) Mỗi cuộc kiểm tra, giám sát có đối tượng, nội dung không giống nhau do đó tùy từng vụ việc mà xác định, lựa chọn phương pháp thẩm tra, xác minh phù hợp. Song, điểm chung là xây dựng được kế hoạch thẩm tra, xác minh, xác định những thông tin cần thu thập và tổ chức, cá nhân nào cần tiếp xúc, trao đổi (kế hoạch càng chi tiết, rõ ràng, bao quát sẽ thuận lợi hơn cho hoạt động thẩm tra, xác minh). Mặt khác, phần lớn đối tượng kiểm tra, giám sát là cán bộ có chức vụ, hiểu biết pháp luật và kinh nghiệm trong công tác, do đó cần chuẩn bị kịch bản trước khi làm việc với đối tượng (những câu hỏi, dự kiến những tình huống có thể phát sinh và cách giải quyết), đồng thời nghiên cứu nắm vững những quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các thông tin có liên quan đến buổi làm việc với đối tượng. Theo Chương trình bồi dưỡng nghiệp vụ công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng ban hành kèm theo Quyết định số 385-QĐ/UBKTTW, ngày 05/01/2022 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương, gợi mở một số câu hỏi làm việc với đối tượng: “Trong điều kiện hoàn cảnh nào mà đồng chí (ông, bà) biết sự việc? việc xảy ra ở đâu, từ bao giờ? đồng chí (ông, bà) trực tiếp hay gián tiếp được biết?... Đặt câu hỏi khẳng định độ chính xác của lời trình bày; câu hỏi gợi nhớ lại và câu hỏi kiểm tra; câu hỏi nhằm phát hiện mâu thuẫn; câu hỏi vạch rõ sự trình bày không thành thật, thiếu tự giác. Đồng thời, cán bộ kiểm tra tránh cách hỏi dồn dập, hỏi vặn và không vội đồng tình hay phủ nhận. Cố gắng đưa ra những câu hỏi về các mâu thuẫn ít đụng chạm đến quyền lợi trước, sau đó chuyển dần sang những câu hỏi đụng chạm nhiều đến quyền lợi hơn…”.

(3) Sắp xếp, bố trí địa điểm làm việc với đối tượng, tổ chức, cá nhân liên quan hợp lý (nên làm việc một lần, tránh làm việc nhiều lần ảnh hưởng đến sinh hoạt bình thường của đối tượng, tổ chức, cá nhân); trong quá trình làm việc, bên cạnh tuân thủ kịch bản đã chuẩn bị, cần kết hợp công tác vận động, thuyết phục để động viên tinh thần tự giác của đối tượng. Tuyệt đối giữ bí mật, bảo vệ người cung cấp thông tin, tài liệu, bằng chứng và giữ bí mật các tài liệu thẩm tra, xác minh thu thập được trong suốt quá trình tiến hành thực hiện nhiệm vụ. Khi có đầy đủ thông tin, tài liệu thu thập được và qua làm việc với đối tượng, tổ chức, cá nhân liên quan, chủ thể kiểm tra, giám sát xâu chuỗi, phân tích, đối chiếu với các quy định, nghị định, hướng dẫn của Đảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, ngành… từ đó so sánh, sàng lọc, đánh giá nhằm tìm ra chứng cứ phục vụ cho việc kết luận chính xác, khách quan./.

Nguồn: Tạp chí kiểm tra