Trải qua chặng đường 93 năm xây dựng và phát triển, ngành Tuyên giáo Nghệ An với nhiều tên gọi khác nhau, nhưng trong mỗi chặng đường cách mạng, công tác tư tưởng nói chung và hoạt động của ngành Tuyên giáo nói riêng đã đóng góp xứng đáng vào thành quả chung của Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh.
Công tác Tuyên giáo của Đảng đã có những đóng góp quan trọng trong công cuộc xây dựng Đảng, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đội ngũ Cán bộ Tuyên giáo là đội quân tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, là nhịp cầu nối Dân với Đảng. Quan tâm đổi mới, sáng tạo phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ của mỗi giai đoạn cách mạng, đảm bảo mục tiêu thống nhất về chính trị, tư tưởng, kiên định các nguyên tắc, nâng cao niềm tin trong Đảng và nhân dân.
Trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc và Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám (1930 - 1945), thời kỳ đấu tranh giành chính quyền, Đảng phải hoạt động bí mật là chủ yếu, ngành Tuyên giáo đã linh hoạt, sáng tạo, thực hiện công tác tuyên truyền, giáo dục thông qua các tài liệu, sách, báo của Đảng là chủ yếu. Các tờ báo “Người lao khổ”, “Tiến lên”, “Giác ngộ”... đã kịp thời phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng và hướng dẫn, phát động hàng nghìn cuộc đấu tranh rộng khắp toàn tỉnh, từ phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh (1930 - 1931) đến cao trào dân chủ (1936 - 1939) và nhất là sau Hội nghị Trung ương 8 (năm 1941) tất cả công tác của Đảng đều hướng vào việc thực hiện nhiệm vụ phản đế, giành độc lập dân tộc. Với nhiều hình thức tuyên truyền hết sức táo bạo như tuyên truyền vũ trang, bạo động chính trị, ra những khẩu hiệu sát hợp hành động của quần chúng, huy động toàn dân đứng lên lật đổ chế độ phong kiến, thực dân, góp phần không nhỏ vào những thắng lợi tại Nghệ An.
Sau khi giành được chính quyền (1945) cách mạng đã phải đối phó với những tình huống vô cùng gay go, phức tạp. Cùng một lúc phải chống 3 thứ giặc: giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm. Hậu quả của nạn đói năm 1945 còn rất nặng nề. Vấn đề đặt ra là phải nhanh chóng khôi phục hoạt động của Đảng bộ. Toàn ngành tập trung tuyên truyền chủ trương xây dựng các chi bộ đảng, củng cố chính quyền, vận động nhân dân toàn tỉnh tham gia bầu cử Quốc hội và Hội đồng nhân dân tỉnh (6/1/1946 và 24/2/1946). Phát động phong trào thi đua ái quốc và Lời kêu gọi thi đua ái quốc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (6/1948) nhằm thi đua: "Diệt giặc đói, diệt giặc dốt và diệt giặc ngoại xâm"; vận động nhân dân tập trung mở đường vận chuyển chi viện cho mặt trận Điện Biên Phủ; tăng gia sản xuất, tiết kiệm, huy động mọi nguồn lực đáp ứng nhu cầu của tiền tuyến, góp phần thắng lợi trong chiến dịch Điện Biên Phủ 1954 .
Giai đoạn 1954 - 1975, chiến tranh kết thúc, đất nước tạm thời bị chia làm hai miền. Nghệ An không phải là chiến trường trực tiếp nhưng bị địch đánh phá thiệt hại nghiêm trọng, chúng lợi dụng tình hình phức tạp và những sai lầm của ta trong việc thực hiện một số chính sách kinh tế, xã hội, lợi dụng một số điểm sơ hở trong Điều 14 của Hiệp định Giơnevơ để mở chiến dịch cưỡng ép dụ dỗ đồng bào di cư vào Nam, gây xáo trộn tình hình, làm mất an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Trước tình hình đó, ngành Tuyên giáo đã kiên trì, khéo léo, sâu sát trong tuyên truyền vận động giáo dân, vận động tổ chức sản xuất, bảo vệ an ninh chính trị. Toàn ngành tập trung động viên, tuyên tuyền sâu rộng sau mỗi bước chuyển của chiến tranh, làm cho mọi cán bộ, đảng viên và quần chúng nhất trí cao với đường lối chống Mỹ cứu nước của Đảng, nhận rõ tình hình nhiệm vụ, nâng cao tính tự giác, sáng tạo trong hành động, biến đường lối và quyết tâm của Đảng thành hiện thực.
Sau ngày hòa bình lập lại, giang sơn quy về một mối, từ 1976 - 1991, Nghệ An - Hà Tĩnh hợp nhất thành tỉnh Nghệ Tĩnh, vượt lên mọi khó khăn, công tác Tuyên giáo đã đưa chủ trương của Đảng đến với mọi đảng viên và quần chúng nhân dân, góp phần đắc lực vào việc ổn định chính trị, giữa vững quốc phòng an ninh, thúc đẩy thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội. Công tác chính trị, tư tưởng, kiên định các nguyên tắc mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, đường lối đổi mới của Ðảng, giúp cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân ta vượt qua cơn “chấn động chính trị” toàn cầu trong những năm 1989 - 1991, khi mô hình chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ.
Qua hơn 37 năm thực hiện công cuộc đổi mới đến nay, với chức năng, nhiệm vụ của mình ngành Tuyên giáo Nghệ An đã thường xuyên đổi mới, tập trung động viên tinh thần yêu nước, khắc phục khó khăn, quyết tâm vượt qua thử thách, đề cao tinh thần chủ động, dám nghĩ dám làm, tìm tòi sáng tạo, đóng góp to lớn vào xây dựng đời sống văn hóa, nền tảng tinh thần của nhân dân, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh của tỉnh nhà.
Năm 2023, mặc dù trong bối cảnh thế giới, khu vực và đất nước đang gặp nhiều khó khăn song ngành Tuyên giáo Nghệ An đã chủ động, kịp thời, nhiều đổi mới trong công tác tuyên truyền, học tập, quán triệt, hướng dẫn, chỉ đạo triển khai thực hiện các chủ trương, chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; các nghị quyết, chương trình, đề án, dự án, kế hoạch của tỉnh về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh có tác động lớn trên địa bàn tỉnh. Tham mưu đề xuất có hiệu quả các giải pháp để định hướng công tác tư tưởng trong quá trình thu hút đầu tư, thực thi pháp luật, giải quyết các dịch vụ hỗ trợ cho các dự án lớn; nghiên cứu, nắm bắt những vấn đề “nóng”, các vấn đề nổi cộm mà nhân dân đang quan tâm. Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức. Lựa chọn các nhiệm vụ có tính đột phá, trọng tâm ở các địa phương, đơn vị để tập trung chỉ đạo thực hiện việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh theo tinh thần Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị, nhất là trong xây dựng các mô hình điển hình. Đến nay, toàn tỉnh xây dựng được 136 điểm sáng thực hiện quy chế dân chủ cơ sở học tập và làm theo Bác, 135 điểm sáng dân vận chính quyền; duy trì 3.973 mô hình dân vận khéo, xây dựng và công nhận 4.460 mô hình mới trên các lĩnh vực. Toàn ngành chủ động triển khai, tham mưu, đề xuất cho cấp ủy chỉ đạo thực hiện tốt các nhiệm vụ trong lĩnh vực tuyên giáo: công tác lý luận chính trị, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, tuyên truyền, thông tin đối ngoại, định hướng dư luận xã hội, báo chí-xuất bản, văn hóa-văn nghệ, khoa giáo, xây dựng và phát triển ngành tuyên giáo đạt được nhiều kết quả quan trọng. Thể hiện rõ vai trò tiên phong trên mặt trận tư tưởng, văn hóa của Đảng “đi trước mở đường, đi cùng thực hiện, đi sau tổng kết”, tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động trong toàn Đảng bộ, góp phần quan trọng ổn định chính trị - xã hội, phát triển kinh tế trên địa bàn.
Thời gian tới trước bối cảnh tình hình thế giới, khu vực có nhiều biến động phức tạp, khó lường; thành tựu của cuộc cách mạng công nghệ lần thứ 4, nhất là sự phát triển của công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, truyền thông hiện đại, mạng xã hội phát triển vượt bậc, đang đặt ra nhiều cơ hội và thách thức đan xen đối với công tác tuyên giáo của Đảng nói chung và Ngành tuyên giáo Nghệ An nói riêng. Công tác Tuyên giáo phải tiếp tục đóng vai trò “đi trước mở đường, đi cùng thực hiện, đi sau tổng kết” đối với tiến trình cách mạng của quê hương, đất nước; phải luôn nỗ lực, chủ động, có nhiều phương thức sáng tạo, tăng khả năng dự báo, khơi dậy khát vọng phát triển toàn diện, nhanh, mạnh hơn trong toàn hệ thống chính trị và nhân dân. Tiếp tục nỗ lực, sáng tạo, đổi mới, chủ động trong công tác, thông tin, tuyên truyền, định hướng tư tưởng chính trị, nắm chắc ý Đảng, hiểu rõ ý dân, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch. Chú trọng phát động các phòng trào thi đua yêu nước; nhân rộng, lan toả những nhân tố tích cực, mô hình hay, cách làm sáng tạo; phát huy truyền thống, văn hoá mang đậm bản sắc xứ Nghệ trở thành động lực, nguồn lực nội sinh cho phát triển. Từ đó, khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển từ trong nội lực nhân dân và quyết tâm đổi mới tư duy trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, nhằm tạo sức bật mới phát triển Nghệ An trở thành tỉnh khá của cả nước vào năm 2030; tỉnh phát triển nhanh, biền vững, toàn diện văn minh và hiện đại vào năm 2045 mà mục tiêu Nghị quyết số 39-NQ/TW, ngày 18/7/2023 Bộ Chính trị đã đề ra./.
Kim Lưu
Ban Tuyên giáo Tỉnh uỷ