Chủ trì tại điểm cầu Trung ương có các đồng chí: Nguyễn Phú Trọng, Tổng Bí thư; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch nước; Vương Đình Huệ, Chủ tịch Quốc hội; Võ Văn Thưởng, Thường trực Ban Bí thư. Dự Hội nghị có các đại biểu là các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước; các ban, bộ, ngành và các tổ chính chính trị - xã hội… Hội nghị được kết nối trực tuyến đến 63 điểm cầu cấp tỉnh; nhiều tỉnh kết nối xuống các đơn vị cấp huyện, cấp xã. Đồng chí Thái Thanh Quý, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh chủ trì tại điểm cầu tỉnh Nghệ An. Cùng dự có các đồng chí Nguyễn Văn Thông, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy; Nguyễn Đức Trung, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh; các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, lãnh đạo các ban, sở, ngành và đoàn thể cấp tỉnh, các đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức. Hội nghị được kết nối trực tuyến đến 26 điểm cầu cấp huyện, 264 điểm cầu cấp xã với gần 7.000 đại biểu tham dự.

75 năm sau Hội nghi văn hóa toàn quốc lần thứ nhất (24/11/1946), Bộ Chính trị, Ban Bí thư quyết định tổ chức Hội nghị văn hóa toàn quốc lần thứ ba. Hội nghị nhằm đánh giá việc triển khai đường lối, chủ trương, các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng về công tác văn hóa, văn nghệ thời gian qua; kết quả xây dựng văn hóa, con người Việt Nam sau 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước và triển khai quan điểm, chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp để xây dựng, phát triển văn hóa, con người Việt Nam theo Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng. Hội nghị cũng là diễn đàn để lắng nghe và là dịp cổ vũ, động viên các nhà văn hóa, trí thức, văn nghệ sĩ tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, thống nhất trong ý chí, hành động; liên kết các lực lượng làm công tác văn hóa, văn nghệ trong và ngoài nước tạo thành một mặt trận đồng lòng, dốc sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc; phát huy ý chí và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, kết hợp với sức mạnh thời đại, triển khai thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.

Hội nghị đã nghe đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương trình bày báo cáo tóm tắt về “Kế thừa, phát huy truyền thống văn hóa dân tộc; xây dựng, phát triển văn hóa sau 35 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước; các định hướng, giải pháp chủ yếu nhằm phát triển văn hóa, con người Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng”. Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng, đại diện lãnh đạo các địa phương, đơn vị cùng đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức, nhà khoa học trình bày tham luận.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định: Nhận thức của Đảng ta về xây dựng và phát triển văn hóa trong thời kỳ đổi mới đã từng bước được bổ sung, phát triển và ngày càng hoàn thiện toàn diện và sâu sắc hơn. Đây là tiền đề rất cơ bản để chúng ta quán triệt và triển khai tổ chức thực hiện trong thực tế. Nhìn lại những thành tựu trên lĩnh vực xây dựng và phát triển văn hóa Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng, đặc biệt là trong 35 năm đổi mới gần đây, chúng ta có quyền tự hào về những đóng góp to lớn của nền văn hóa vào sự nghiệp cứu quốc và kiến quốc. Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhiệt liệt hoan nghênh, chúc mừng, biểu dương, cảm ơn những đóng góp to lớn của toàn Đảng, toàn dân, toàn thể cán bộ, đảng viên, và đặc biệt là của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, các lực lượng tham gia trên mặt trận văn hóa trong thời gian vừa qua. 

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, Tổng Bí thư cũng chỉ rõ cần nhìn nhận thẳng vào những hạn chế, bất cập, yếu kém trên lĩnh vực văn hóa để tìm những nguyên nhân, giải pháp khắc phục. Đặc biệt, theo Tổng Bí thư, hạn chế, yếu kém nổi bật là văn hóa chưa được các cấp, các ngành nhận thức một cách sâu sắc và chưa được quan tâm một cách đầy đủ, tương xứng với kinh tế và chính trị; chưa thực sự trở thành nguồn động lực nội sinh của sự phát triển bền vững đất nước. Vai trò của văn hóa chưa được xác định đúng tầm, còn có chiều hướng nặng về chức năng giải trí; trong khi đây còn là kênh có chức năng giáo dục con người, nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống;…

Trên cơ sở đó, để tiếp tục xây dựng, giữ gìn, chấn hưng, phát triển nền văn hóa của dân tộc, Tổng Bí thư đề nghị cần tập trung thực hiện thật tốt một số nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết phải khơi dậy mạnh mẽ hơn nữa tinh thần yêu nước, ý chí tự cường; tinh thần đoàn kết, khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc của toàn dân tộc; phát huy cao độ những giá trị văn hóa, sức mạnh và tinh thần cống hiến của mọi người Việt Nam, tạo nguồn lực nội sinh và động lực đột phá để thực hiện thành công mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2025, 2030, tầm nhìn năm 2045 mà Đại hội XIII của Đảng đã đề ra. Xây dựng con người Việt Nam thời kỳ đổi mới phát triển, hội nhập với những giá trị chuẩn mực, phù hợp, gắn với giữ gìn, phát huy giá trị gia đình Việt Nam, hệ giá trị văn hóa, giá trị của quốc gia dân tộc; kết hợp nhuần nhuyễn những giá trị truyền thống với giá trị thời đại, giá trị của đất nước là: Đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương và sáng tạo. Cấp ủy Đảng và chính quyền các cấp phải nhận thức sâu sắc và quán triệt đầy đủ các quan điểm, tư tưởng chỉ đạo của Đảng về văn hóa; trên cơ sở đó xây dựng các chương trình, kế hoạch thực hiện, huy động tối đa các nguồn lực để phát triển văn hóa; khắc phục tư tưởng “duy kinh tế”, chỉ tập trung vào kinh tế mà ít quan tâm đến văn hóa; phải quán triệt nghiêm túc quan điểm: Văn hóa phải được đặt ngang hàng với kinh tế, chính trị, xã hội. 

Quang Minh