Đến nay, toàn tỉnh có 265 xã được UBND tỉnh quyết định công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới, đạt 61,48% (bình quân cả nước 54%). Trong đó, có 4 xã thuộc huyện nghèo 30a; 2 xã biên giới; 30 xã có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số; 87 xã có đông đồng bào giáo dân. Toàn tỉnh có 04 đơn vị cấp huyện được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành và đạt chuẩn Nông thôn mới; 674 thôn, bản được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới theo tiêu chí của tỉnh, 03 xã đang xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.

Bình quân tiêu chí cả tỉnh là 15,96 tiêu chí/xã (tăng 12,32 tiêu chí/xã so với năm 2011, tăng 4,26 tiêu chí/xã so với cuối năm 2015), không còn xã dưới 5 tiêu chí. Kết quả thực hiện một số chỉ tiêu cơ bản: Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đến nay ước đạt trên 28,5 triệu đồng/người/năm (năm 2010 là 12 triệu đồng, năm 2015 là 19,6 triệu đồng), tăng 16,5 triệu đồng/người/năm so với năm 2010. Tỷ lệ hộ nghèo đầu năm 2011 là 18,79%, đến cuối năm 2015 giảm chỉ còn 12,01% và đến nay giảm còn khoảng 4%, ước cuối năm 2020 giảm còn 3%. Tỷ lệ người dân tham gia BHYT đạt gần 89,79%, tăng 8,4% so với cuối năm 2015. Tỷ lệ người dân nông thôn được sử dụng nước hợp vệ sinh theo tiêu chuẩn tại Quyết định số 2570/QĐ-BNN của Bộ Nông nghiệp và PTNT đến nay đạt 84,5%; nước sạch theo QCVN 02/2009/BYT đạt 45% (năm 2015 đạt đạt 31%). 

Có được kết quả đó là nhờ sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị, trong đó, công tác dân vận giữ vai trò tiên phong trong vận động Nhân dân tự nguyện đóng góp xây dựng nông thôn mới.

Hệ thống dân vận các cấp thường xuyên làm tốt công tác tuyên truyền, giải thích, vận động, thuyết phục để người dân có nhận thức đúng đắn về chủ trương, nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là làm cho người dân hiểu rõ trách nhiệm và nghĩa vụ của mình trong xây dựng nông thôn mới, người dân là chủ thể của quá trình xây dựng nông thôn mới. Xây dựng nông thôn mới là hướng về nhân dân, do nhân dân thực hiện. Từ đó mỗi người dân, mỗi hộ gia đình tự nguyện tham gia thiết thực vào quá trình xây dựng nông thôn mới bằng những việc làm cụ thể thì chương trình mới thành công.

Thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở trong thực hiện chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới, công khai chủ trương, quy hoạch nông thôn mới để nhân dân giám sát; tổ chức họp xóm, bản để nhân dân bàn bạc kế hoạch, đóng góp vật chất, ngày công, phương án tháo dỡ, giải phóng mặt bằng xây dựng đường giao thông nông thôn .... Tuyên truyền vận động sự đóng góp vật chất, công sức của nhân dân trên nguyên tắc tự nguyện, người dân bàn bạc và quyết định.

Hệ thống dân vận các cấp đã phát động các phong trào quần chúng thi đua xây dựng nông thôn mới, như phong trào "Dân vận khéo", phong trào già làng, trưởng bản, người có uy tín vận động nhân dân xây dựng nông thôn mới ở khu vực miền núi; cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”; các tổ chức hội đã phát động các cuộc vận động, tổ chức tập huấn tuyên truyền cho các hội viên và người dân; tổ chức ký các chương trình phối hợp, giao ước thi đua giữa các tổ chức đoàn, hội và với các cơ quan, đơn vị, địa phương trong việc thực hiện phong trào xây dựng nông thôn mới.

Người dân đã nhận thức được vai trò chủ thể của mình trong quá trình xây dựng và thụ hưởng thành quả nông thôn mới, vì vậy đã khắc phục một bước tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước, khơi dậy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong Nhân dân, tạo động lực to lớn biến chương trình thành một phong trào ngày càng lan rộng, thể hiện bằng việc tự giác chấp hành, tự nguyện đóng góp ngày công lao động, tiền của, hiến đất, tài sản trên đất, hiến kế để cùng chung tay xây dựng nông thôn mới. Tổng nguồn vốn huy động xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2019 đạt 56.081,586 tỷ đồng, trong đó vốn Nhân dân đóng góp là 9.209,56  tỷ đồng, chiếm 16,42% (bao gồm: đóng góp bằng tiền mặt là 6.188,315 tỷ đồng; huy động được trên 6.376.697 ngày công lao động; hiến trên 6.858.208 m2 đất; đóng góp vật tư, vật liệu, máy móc,… được quy đổi bằng tiền được trên 66,364 tỷ đồng).

Kết quả xây dựng nông thôn mới đã vượt chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội và cao hơn mức bình quân cả nước, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, thay đổi diện mạo khu vực nông thôn, đóng vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh. Tính chủ động, sáng tạo trong phát triển kinh tế, vươn lên thoát nghèo và làm giàu ở một số địa phương đã được nâng lên. Xây dựng nông thôn mới đã và đang từng bước góp phần thay đổi bộ mặt nông thôn, chất lượng các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hoá tiếp tục được nâng cao; thu nhập và điều kiện sống của nhân dân tiếp tục được nâng lên. Vai trò của các tổ chức Đảng, chính quyền, các đoàn thể được phát huy, dân chủ ở nông thôn được nâng lên về chất. Ở những nơi xây dựng nông thôn mới thành công, niềm tin của người dân vào các chủ trương, chính sách, sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng, sự điều hành của chính quyền được nâng cao.

Tuy nhiên, còn có sự chênh lệch khá lớn về kết quả xây dựng nông thôn mới giữa các vùng, miền. Một số địa phương còn nặng về hình thức, mới quan tâm đến mục tiêu, chưa quan tâm nhiều đến chất lượng của việc đạt chuẩn; nhiều tiêu chí, kết quả thực hiện vẫn còn kém bền vững, có nơi vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào nguồn lực của Trung ương, của tỉnh. Vì vậy, thời gian tới, công tác dân vận càng phải nỗ lực hơn nữa để Nhân dân hiểu rằng xây dựng nông thôn mới là một hành trình, còn nhiều việc tiếp tục phải làm, phải phấn đấu không ngừng để nâng cao chất lượng cuộc sống của chính người dân./.

Trần Thị Thanh Hà 

Ban Dân vận Tỉnh ủy