Về thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức đảng: Ban thường vụ cấp ủy cấp tỉnh trước hợp nhất, sáp nhập có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, cụ thể hóa hướng dẫn của Trung ương; xây dựng đề án kết thúc hoạt động của đảng bộ cấp huyện, đảng bộ cấp xã hiện nay, bảo đảm đồng bộ với thời điểm thành lập mới các đảng bộ cấp xã, theo quy định nêu tại Mục 2 Phần I, Hướng dẫn số 31-HD/BTCTW ngày 23/4/2025 của Ban Tổ chức Trung ương. Đối với những đảng bộ trước đây là đảng bộ cấp trên trực tiếp tổ chức cơ sở đảng nay tổ chức lại thành đảng bộ cơ sở, thì trước mắt tạm thời giữ tổ chức đảng trực thuộc là đảng bộ cấp cơ sở.

Về việc xác định mô hình tổ chức đảng và chỉ định nhân sự tham gia cấp ủy, ủy ban kiểm tra cấp ủy cấp xã thành lập mới: Theo Quy định của Ban Chấp hành Trung ương về thi hành Điều lệ Đảng và Chỉ thị số 45-CT/TW, Kết luận 150-KL/TW ngày 14/4/2025 của Bộ Chính trị thì: (i) Đảng bộ cấp xã được thành lập mới là đảng bộ cấp trên trực tiếp cơ sở trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương; định hướng cơ cấu nguồn nhân sự đảng ủy cấp xã, gồm: Cấp ủy viên, ủy viên ban thường vụ, ủy ban kiểm tra cấp huyện sau khi kết thúc hoạt động được điều động, phân công về cấp xã; cấp ủy viên của cấp xã đương nhiệm và nguồn nhân sự ở bên ngoài, cơ bản đáp ứng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định; (ii) Thời điểm tính độ tuổi tham gia cấp ủy cấp xã thành lập mới là tháng 7/2025 và hoàn thành việc tổ chức đại hội đảng bộ cấp xã trước ngày 31/8/2025; (iii) Bộ Chính trị giao ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy cụ thể hóa tiêu chuẩn, quy trình chỉ định nhân sự tham gia ban chấp hành, ban thường vụ, bí thư, phó bí thư, ủy ban kiểm tra cấp ủy cấp xã nhiệm kỳ 2025-2030.

Như vậy, đảng bộ cấp xã được thành lập mới là đảng bộ cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng trực thuộc tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương, khác với đảng bộ cấp xã hiện nay là đảng bộ cơ sở trực thuộc cấp ủy cấp huyện; đồng thời, theo quy định, ban thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy chỉ định nhân sự tham gia cấp ủy cấp xã 01 nhiệm kỳ (nhiệm kỳ 2025-2030), khác với việc chỉ định nhân sự cấp ủy cấp tỉnh của đảng bộ tỉnh, thành phố sau khi hợp nhất, sáp nhập là 02 nhiệm kỳ (nhiệm kỳ 2020-2025, khi hợp nhất, sáp nhập và nhiệm kỳ 2025 - 2030 theo Chỉ thị 45 của Bộ Chính trị).

Về độ tuổi tham gia cấp ủy cấp xã thành lập mới nhiệm kỳ 2025 - 2030: Độ tuổi tham gia lần đầu phải còn thời gian công tác ít nhất từ 60 tháng trở lên theo Chỉ thị 45 của Bộ Chính trị. Độ tuổi tái cử phải còn thời gian công tác ít nhất từ 48 tháng trở lên theo Chỉ thị 45 của Bộ Chính trị áp dụng với các chức danh sau: Cấp ủy viên cấp huyện nhiệm kỳ 2020-2025 và tương đương trở lên. Đối với đảng bộ cấp xã hiện nay (là đảng bộ cơ sở): Bí thư, phó bí thư, ủy viên ban thường vụ cấp ủy, trưởng công an, chỉ huy trưởng ban chỉ huy quân sự cấp xã; các nhân sự này phải bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định.

 Về quy trình chỉ định nhân sự cấp ủy cấp xã thành lập mới nhiệm kỳ 2025 - 2030: Căn cứ Chỉ thị 45 của Bộ Chính trị và các quy định hiện hành; ban thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương có thể nghiên cứu, tham khảo quy trình nhân sự theo hướng:

- Bước 1: Xây dựng và thông qua phương án nhân sự

Trên cơ sở tiêu chuẩn, điều kiện, cơ cấu, số lượng theo Chỉ thị số 45 của Bộ Chính trị và các quy định liên quan; ban thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy chỉ đạo ban thường vụ cấp ủy cấp huyện phối hợp chặt chẽ với ban tổ chức tỉnh ủy, thành ủy tiến hành rà soát, đánh giá đội ngũ cán bộ cấp huyện, cấp xã hiện nay hoặc nguồn nhân sự ở bên ngoài là cán bộ lãnh đạo, quản lý các sở, ban, ngành của tỉnh, thành phố để xây dựng và thông qua phương án nhân sự ban chấp hành, ban thường vụ, bí thư, phó bí thư, ủy ban kiểm tra đảng ủy nhiệm kỳ 2025 - 2030 của cấp xã thành lập mới trước khi báo cáo ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy xem xét theo quy định.

- Bước 2: Rà soát, thẩm định nhân sự

Trên cơ sở phương án nhân sự do ban thường vụ cấp ủy cấp huyện đề xuất, ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy giao ban tổ chức tỉnh ủy, thành ủy chủ trì, phối hợp với ủy ban kiểm tra tỉnh ủy, thành ủy; ban nội chính tỉnh ủy, thành ủy; công an, thanh tra tỉnh, thành phố và các cơ quan liên quan tiến hành rà soát, thẩm định chặt chẽ, kỹ lưỡng nhân sự trước khi báo cáo ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy xem xét theo quy định.

- Bước 3: Chỉ định nhân sự

Căn cứ quy định hiện hành và trên cơ sở kết quả thẩm định nhân sự, ban tổ chức tỉnh ủy, thành ủy báo cáo ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy xem xét, quyết định việc chỉ định nhân sự ban chấp hành, ban thường vụ, bí thư, phó bí thư, ủy ban kiểm tra đảng ủy cấp xã nhiệm kỳ 2025-2030 theo thẩm quyền.

 Định hướng tiêu chí xác định cán bộ có trình độ khoa học công nghệ: Cán bộ có trình độ khoa học công nghệ là: (i) Cán bộ có trình độ chuyên môn đại học trở lên của các ngành liên quan đến lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; (ii) Cán bộ có trình độ chuyên môn đại học chuyên ngành khác và có bằng hoặc chứng chỉ đào tạo, bồi dưỡng ngắn hạn (từ 01 năm trở lên) do cơ sở đào tạo có thẩm quyền cấp theo quy định; có ít nhất 02 năm trực tiếp đảm nhiệm công việc trong các dự án, chương trình khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của cơ quan, đơn vị, địa phương và có sản phẩm, kết quả cụ thể. Ban thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy, đảng uỷ trực thuộc Trung ương căn cứ định hướng tiêu chí nêu trên và yêu cầu, nhiệm vụ, tình hình đội ngũ cán bộ của địa phương, đơn vị để chủ động xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, luân chuyển, điều động, đề bạt, bố trí cán bộ có trình độ khoa học công nghệ vào các chức danh có cơ cấu tham gia cấp uỷ khoá mới theo quy định; trường hợp đến thời điểm đại hội chưa có nhân sự bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện, thì cần có giải pháp để kiện toàn, bổ sung trong nhiệm kỳ.

Phạm Quang Sơn, Ban Tổ chức Tỉnh ủy