Trong 10 năm qua, mặc dù kinh tế của cả nước nói chung, kinh tế của tỉnh Nghệ An nói riêng còn gặp nhiều khó khăn, nhất là trong các năm 2020, 2021 bị ảnh hưởng nặng nề do đại dịch Covid-19, nhưng được sự quan tâm kịp thời của Chính phủ, các ban, bộ, ngành Trung ương và tỉnh đã tập trung chỉ đạo ban hành nhiều cơ chế, chính sách, giải pháp tháo gỡ khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp nên tình hình phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn vẫn đạt được nhiều kết quả tích cực. Số lượng doanh nghiệp thành lập mới tăng, số lượng doanh nghiệp giải thể và ngừng hoạt động kinh doanh giảm dần. Tỷ lệ doanh nghiệp kinh doanh có lãi ngày càng tăng. Phần lớn các doanh nghiệp đã tiếp cận được các chính sách của Trung ương và tỉnh. Các hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp được các cấp, các ngành triển khai thực hiện đúng hướng, chất lượng và hiệu quả; kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc, từng bước cải thiện môi trường đầu tư, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp duy trì ổn định và phát triển, đảm bảo đời sống tinh thần vật chất, việc làm cho người lao động.

Cấp ủy, chính quyền các cấp thực sự quan tâm phát triển đội ngũ doanh nhân, doanh nghiệp - nhận thức của cán bộ, đảng viên có chuyển biến tích cực. Các doanh nghiệp va doanh nhân đã đóng góp vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước, cung ứng, sản xuất được nhiều hàng hóa cho xã hội. Khu vực dịch vụ bình quân mỗi năm tạo ra 90.852 tỷ đồng doanh thu, chiếm 53,22% doanh thu toàn bộ doanh nghiệp, tăng bình quân 12,16%/năm, doanh thu khu vực dịch vụ tăng 54,1% so với giai đoạn 2011 - 2015. Khu vực công nghiệp và xây dựng tạo ra 73.026 tỷ đồng/năm, chiếm 42,78%, tăng bình quân 12,25%/năm, doanh thu khu vực này tăng 75,3% so với giai đoạn 2011 - 2015. Khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tạo ra 6.820 tỷ đồng/năm chiếm 3,99%, tăng 18,23%/năm và tăng 171,6% so với giai đoạn 2011 - 2015. Tính riêng trong năm 2020, các doanh nghiệp đóng góp 9.971/15.992 tỷ đồng tổng thu ngân sách toàn tỉnh, chiếm 62,3%. Tình hình phát triển đội ngũ doanh nhân, doanh nghiệp tiếp tục duy trì, phát triển tăng cả về số lượng và chất lượng, phù hợp với xu thế phát triển chung của xã hội. Tỷ lệ doanh nghiệp hoạt động sau đăng ký kinh doanh và tỷ lệ doanh nghiệp kinh doanh có lãi từng bước ổn định, tăng lên. Doanh nghiệp tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, có trách nhiệm xã hội cao, đủ năng lực, trình độ lao động, quản lý doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả.

Có được những điều đó, trước hết là do tỉnh rất quan tâm tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh và hoạt động của các doanh nghiệp. Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) được cải thiện rõ nét qua từng năm, hiện đứng thứ 18 cả nước, đứng đầu 6 tỉnh Bắc Trung Bộ; chỉ số cải cách hành chính (PAR index) năm 2020 của Nghệ An xếp thứ 18/63 tỉnh, thành phố, tăng 06 bậc so với năm 2019. Trung tâm phục vụ hành chính công của tỉnh đi vào hoạt động từ ngày 02/10/2020. Sử dụng hiệu quả hệ thống quản lý văn bản điều hành VNPT-ioffice; nêu cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước tạo điều kiện thuận lợi để doanh nhân, doanh nghiệp tham gia đầu tư sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh.

Do vậy, thu hút đầu tư giai đoạn 2016 - 2020 đạt được những kết quả tích cực, thu hút được 532 dự án với tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng 67.308 tỷ đồng. Ngoài ra, Ủy ban nhân dân tỉnh còn tổ chức đối thoại riêng lẻ, đối thoại chuyên đề với doanh nghiệp, doanh nhân, nhằm nắm bắt tâm tư nguyện vọng, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp trong triển khai Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Đất đai...; các chính sách về thuế, đất đai, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng..., thảo luận giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cấp tỉnh để thu hút đầu tư trong thời gian tới. Ưu tiên bố trí quỹ đất, thu hút hoàn thiện cơ sở hạ tầng nhiều khu kinh tế, công nghiệp tạo điều kiện doanh nghiệp phát triển như: Khu kinh tế Đông Nam, Khu công nghiệp Bắc Vinh, Nam cấm, VISIP, WHA, Hoàng Mai, Đông Hồi... Có các giải pháp đẩy nhanh tốc độ giải ngân nguồn vốn, tập trung thu hút ODA, FDI đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng gắn với quy hoạch phát triển kinh tế vùng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, doanh nhân đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghiệp sạch như: Tôn Hoa Sen, chế biến chăn nuôi Masan, nước ép hoa quả của Tập đoàn TH... Có các cơ chế chính sách ưu tiên phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, kinh tế tập thể với nòng cốt là hợp tác xã bước đầu có chuyển biến tích cực, đóng góp ngày càng tăng vào GRDP của tỉnh.

Triển khai thực hiện tốt các chương trình và Đề án bồi dưỡng đội ngũ doanh nhân Nghệ An giai đoạn 2012 - 2015, có tính đến năm 2020 của tỉnh. Đến nay đã tổ chức thành công 133 lớp bồi dưỡng các loại cho 14.039 lượt học viên tham dự.

Triển khai thực hiện tốt quy chế dân chủ tại nơi làm việc trong các loại hình doanh nghiệp nhằm tạo chuyển biến về nhận thức của đảng viên, người lao động góp phần đảm bảo quyền và lợi ích của người lao động. Đến nay, có 536/13.220 doanh nghiệp đang hoạt động có tổ chức công đoàn với 67.934 đoàn viên.

Hằng năm, các huyện, thành, thị có nhiều doanh nghiệp đều có văn bản chỉ đạo tổ chức đối thoại với doanh nghiệp, doanh nhân để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nổi bật có thành phố Vinh, huyện Quỳ Hợp, Quỳnh Lưu, Diễn Châu, Cửa Lò, Đảng ủy Khối doanh nghiệp tỉnh. Định kỳ hàng năm, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đều gặp gỡ, đối thoại với doanh nghiệp, qua đó đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động. Hàng năm, vào dịp kỷ niệm ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10) tỉnh tổ chức các hoạt động thăm hỏi, động viên, gặp gỡ đội ngũ doanh nghiệp, doanh nhân trên địa bàn.

Quang Minh