Trăn trở vì sự phát triển của bản làng

Con đường từ quốc lộ vào bản Kiềng giờ đã được bê tông hóa phẳng phiu. Hai bên đường, những ngôi nhà sàn mới xen lẫn nhà xây kiên cố hiện ra giữa vườn cây xanh mướt. Ít ai nghĩ rằng, chỉ hơn mười năm trước, nơi đây còn là một bản nghèo, đường đất lầy lội, mưa là trơn trượt, tối đến cả bản chìm trong bóng đêm.

Bà Lan đón tôi trong căn nhà sàn đã nhuốm màu thời gian nhưng được giữ gìn ngăn nắp, ấm cúng. Bên góc nhà, một khung cửi với những sợi chỉ lấp lánh sắc màu đang dệt dở. Với tay, rót ấm nước chè xanh om đặc còn nghi ngút khói, bà bắt đầu kể về hành trình làm bí thư chi bộ của mình cách đây vừa tròn 10 năm trước, vào năm 2025. Với bà Lan, đó là một hành trình dài của trăn trở, trách nhiệm và cả những đêm không ngủ vì bản làng. Từ ngày đó đến nay, bà đã trải qua bốn nhiệm kỳ đại hội chi bộ, gắn bó trọn vẹn với từng đổi thay của bản Kiềng. Mười năm - không phải quãng thời gian quá dài của đời người, nhưng đủ để in dấu một hành trình bền bỉ, lặng thầm và đầy trách nhiệm.

“Làm bí thư chi bộ ở bản không giống ở phố. Không chỉ họp rồi ra nghị quyết, mà phải đi từng nhà, nghe từng chuyện, hiểu từng nỗi lo của bà con. Có như vậy, nói dân mới nghe, làm dân mới tin” - bà Lan nói.

Nằm nép mình giữa núi rừng Châu Tiến, bản Kiềng là một bản thuần nông còn nhiều khó khăn, với 170 hộ dân, 100% là đồng bào dân tộc Thái. Cuộc sống của người dân nơi đây trong nhiều năm chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp manh mún, thiếu nghề phụ, thu nhập bấp bênh. Chính vì vậy mà bản làng dần vắng bóng người trẻ, chỉ còn lại người già, phụ nữ và trẻ nhỏ. Bởi, lớp thanh niên sau khi học xong THPT, phần lớn đã rời bản đi học cao đẳng, đại học, học nghề hoặc làm công nhân tại các khu công nghiệp, thậm chí xuất khẩu lao động.

Bà Lan chia sẻ, trước đây, kinh tế của bản Kiềng gần như phụ thuộc vào cây keo lai. Dù phủ xanh đất đồi, nhưng chu kỳ thu hoạch dài, giá cả bấp bênh, khiến thu nhập của người dân không ổn định. Nhận thấy nếu không thay đổi tư duy sản xuất thì cái nghèo sẽ còn đeo bám, chi bộ bản đã kiên trì vận động bà con mạnh dạn chuyển đổi mô hình.

Từ những cuộc họp bản, những buổi đến từng hộ gia đình “nắm tay, chỉ việc”, bà Lan cùng chi ủy thuyết phục một số hộ tiên phong trồng cây bồ kết – một mô hình hoàn toàn mới đối với bản Kiềng. Cây dễ trồng, phù hợp thổ nhưỡng, mỗi năm cho thu hoạch một lần, mở ra hướng sinh kế hứa hẹn ổn định hơn cho người dân. Nhờ đó mà đến nay, toàn bản đã phát triển được 35,2 ha lúa nước, năng suất 63 tạ/ha; đàn gia súc hơn 900 con, gia cầm trên 6.800 con; 53 ha keo lai, ao cá đạt bình quân 700 kg/ao.

Trong bản ngày càng xuất hiện nhiều mô hình kinh tế hộ gia đình tiêu biểu như mô hình chăn nuôi lợn đen, gà, vịt bầu, trâu bò, kết hợp trồng rừng, nuôi cá, sản xuất nông nghiệp hàng hóa. Từ những gian chuồng nhỏ lẻ, những thửa ruộng manh mún, nhiều hộ đã vươn lên làm ăn khấm khá, có thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Ngày nay, trong bản đã có những gia đình sắm được ô tô, máy cày, máy tuốt lúa – những “tài sản lớn” từng là mơ ước xa vời của người dân miền núi.

Song song với chuyển biến về kinh tế, diện mạo bản làng cũng thay đổi rõ rệt. Những con đường đất lầy lội ngày nào nay đã được bê tông hóa, nối liền các cụm dân cư. Điện lưới quốc gia được kéo đến từng hộ dân, góp phần làm thay đổi rõ nét diện mạo bản làng, tạo cảnh quan môi trường sáng – xanh – sạch – đẹp và đảm bảo tình hình an ninh trật tự.

Đặc biệt, trong những năm qua, Chi bộ và ban cán sự bản đã vận động nhân dân đóng góp được 363 triệu đồng để xây dựng hệ thống điện an ninh; huy động 740 triệu đồng làm 3,2 km đường bê tông nội bản phục vụ chương trình xây dựng nông thôn mới. Hàng năm, người dân còn tự nguyện đóng góp mỗi hộ 300.000 đồng để duy tu, sửa chữa các tuyến đường nội đồng, tạo điều kiện thuận lợi cho sinh hoạt và sản xuất. Nhờ đó mà từ một bản nghèo heo hút, Kiềng hôm nay khoác lên mình dáng dấp của một miền quê nông thôn mới khởi sắc.

Song song với đó, phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” được triển khai sâu rộng, trọng tâm là xây dựng gia đình văn hóa, bản văn hóa. Hiện nay, tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 91,8%, gia đình thể thao đạt 43%; các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao được duy trì thường xuyên. Nhiều năm liền, bản không có học sinh bỏ học giữa chừng; số học sinh thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng năm sau cao hơn năm trước, hiện toàn bản đang có 14 em theo học tại các trường đại học trong nước, trở thành niềm tự hào của mỗi gia đình và cả bản Kiềng.

Giữa nhịp sống đổi thay ấy, bản Kiềng vẫn giữ được hồn cốt văn hóa dân tộc Thái. Câu lạc bộ bảo tồn văn hóa Thái được thành lập với 30 hội viên nhiều thế hệ cùng tham gia, miệt mài truyền dạy những điệu lăm, điệu suối, làn điệu dân ca truyền thống. Tiếng khèn, tiếng trống, lời ca mộc mạc vang lên trong những buổi sinh hoạt cộng đồng. Điều này không chỉ góp phần nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho bà con mà còn giáo dục thế hệ trẻ tự hào, gìn giữ bản sắc dân tộc, tăng cường khối đại đoàn kết trong cộng đồng.

Dẫu vậy, phía sau bức tranh tươi sáng vẫn còn những nỗi trăn trở. Trong bản vẫn có những trường hợp sa vào tệ nạn ma túy, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của chi bộ, chính quyền và các lực lượng chức năng để giữ bình yên cho bản làng. Đó cũng là lời nhắc nhở rằng, hành trình đi lên của bản Kiềng vẫn còn chứa đựng nhiều chông gai, gập ghềnh.

Bà Sầm Thị Lan - người đứng thứ 3 từ bên trái sang

Xây dựng chi bộ đoàn kết, vững mạnh

Từ thực tiễn của địa phương, với vai trò là Bí thư chi bộ, bà Sầm Thị Lan luôn xác định, muốn chi bộ mạnh thì trước hết phải tạo được sự đoàn kết, đồng thuận trong toàn hệ thống chính trị ở cơ sở.

Ngay từ khi đảm nhiệm cương vị Bí thư chi bộ, bà luôn trăn trở làm sao để mỗi nghị quyết khi ban hành đều có “hơi thở cuộc sống”, được nhân dân đón nhận và tự nguyện thực hiện. Bởi theo bà, chỉ khi chi bộ thật sự là hạt nhân đoàn kết, là trung tâm quy tụ sức dân, thì mọi phong trào mới có thể đi vào chiều sâu.

Từ suy nghĩ ấy, bà Lan đã dành nhiều thời gian bám bản, bám dân. Tranh thủ thời gian rảnh, bà lại đến từng hộ dân, nhất là những gia đình còn khó khăn để lắng nghe, lắng nghe tâm tư, chia sẻ, hướng dẫn cách làm ăn, cách tổ chức cuộc sống. Trong các phong trào của bản, bà luôn có mặt, trực tiếp dự sinh hoạt các chi hội, chi đoàn, lắng nghe ý kiến đoàn viên, hội viên, từ đó kịp thời tháo gỡ vướng mắc, đồng thời ghi nhận những sáng kiến, cách làm hay để cụ thể hóa thành nghị quyết, kế hoạch hành động sát thực tiễn.

Việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh được chi bộ xác định là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với từng việc làm cụ thể. Mỗi đảng viên không chỉ tự soi, tự sửa mà còn chung tay sẻ chia với cộng đồng. Hằng năm, chi bộ vận động mỗi đảng viên đóng góp từ 200.000 đến 300.000 đồng gây quỹ giúp đỡ hộ nghèo. Từ nguồn quỹ ấy, trong 5 năm qua, nhiều gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn đã được sửa chữa nhà ở, có thêm điểm tựa để vươn lên. Những việc làm nhỏ nhưng bền bỉ đã lan tỏa tinh thần trách nhiệm, nghĩa tình trong toàn bản.

Trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, bằng sự gần gũi, chân thành và tinh thần dám nghĩ, dám làm, bà Lan luôn coi trọng sự phối hợp giữa chi bộ với Ban quản lý bản, Ban Công tác Mặt trận và các tổ chức đoàn thể. Mỗi phong trào, mỗi nhiệm vụ đều được bàn bạc dân chủ, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Nhờ đó, các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước khi về đến bản không còn khô cứng, mà trở thành hành động tự giác của nhân dân. Sự đồng lòng ấy chính là “chất keo” gắn kết cộng đồng, tạo nên sức mạnh từ cơ sở.

Tuy vậy, hành trình xây dựng chi bộ vững mạnh ở bản Kiềng không hề bằng phẳng. Thực tế thanh niên phần lớn đi làm ăn xa khiến công tác tạo nguồn, phát triển Đảng gặp nhiều khó khăn. Trước thách thức đó, chi bộ không chùn bước mà kiên trì bồi dưỡng quần chúng ngay từ cơ sở, quan tâm những người tâm huyết, gắn bó với bản làng, từng bước tạo lớp kế cận.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh mới, khi bộ máy chính quyền địa phương hai cấp được thực hiện, nhiệm vụ đặt ra đối với chi uỷ, chi bộ ngày càng cao. Chưa kể, khối lượng công việc lớn, chế độ đãi ngộ còn thấp, địa bàn rộng, việc ứng dụng công nghệ còn nhiều rào cản, nhất là với đảng viên lớn tuổi… cũng đã ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của chi bộ. Mặc dù vậy, bà Lan vẫn nỗ lực học hỏi, tích cực tham gia các lớp tập huấn chuyển đổi số, sử dụng sổ tay đảng viên điện tử, chủ động trang bị máy tính để đọc báo, xem tin tức nhằm cung cấp các thông tin chính thống cho đảng viên trong chi bộ, góp phần từng bước nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ.

Từ sự đoàn kết, nề nếp và tinh thần trách nhiệm ấy, từ năm 2020 đến năm 2025 chi bộ bản Kiềng đã vinh dự được Đảng uỷ xã tuyên dương; Huyện ủy Quỳ Châu trước đây và Tỉnh uỷ Nghệ An biểu dương, khen thưởng chi bộ Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ tiêu biểu 5 năm liền. Đặc biệt, bà Lan còn vinh dự là 1 trong 3 Bí thư Chi bộ giỏi của Nghệ An và 96 Bí thư Chi bộ giỏi trong toàn quốc được Ban Tổ chức Trung ương tuyên dương vào đúng dịp kỷ niệm 96 năm ngày thành lập Đảng cộng sản Việt Nam, được tổ chức trong thời gian tới.

Nguyễn Quỳnh, Ban Tổ chức Tỉnh ủy