“Xây dựng đội ngũ bí thư chi bộ thôn, tổ dân phố đủ phẩm chất, năng lực, uy tín, ngang tầm nhiệm vụ là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng”. Hiện nay toàn tỉnh đang thực hiện Kết luận số 34-KL/TW, ngày 18/5/2026 của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 21/CT-TTg, ngày 20/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc sắp xếp thôn, tổ dân phố và bố trí, sử dụng, chế độ chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố; Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Công văn số 1176-CV/TU, ngày 31/5/2026, yêu cầu các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cấp tỉnh thực hiện nghiêm túc, kịp thời việc sáp nhập thôn, tổ dân phố, đồng thời bố trí, sử dụng, chế độ chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, thôn, tổ dân phố.

Qua khảo sát toàn tỉnh hiện nay có 3.799 thôn, tổ dân phố (sau đây gọi chung là thôn), có 3.799 chi bộ thôn, trong đó bí thư chi bộ kiêm thôn trưởng có 3.690 đ/c; bí thư chi bộ kiêm trưởng ban công tác Mặt trận có 483 đ/c; bí thư chi bộ kiêm cả trưởng thôn, kiêm trưởng ban công tác Mặt trận có 24 đ/c. Về độ tuổi dưới 60 tuổi có 1.927 đ/c chiếm 50,72%; từ 60 đến 65 tuổi có 963 đ/c chiếm 25,35%; trên 65 tuổi có 909 đ/c chiếm 23,93%, trong đó có bí thư chi bộ cao tuổi nhất là 82 tuổi. Về trình độ học vấn tốt nghiệp THPT trở lên có 2.771 đ/c. Số trưởng thôn chưa đảng viên có 510 người.

Nhìn chung đội ngũ bí thư chi bộ thôn có bản lĩnh chính trị vững vàng, trách nhiệm, gương mẫu, tâm huyết với công việc. Trình độ chuyên môn, lý luận chính trị từng bước được nâng lên; nhiều địa phương đã quan tâm đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng công tác đảng cho đội ngũ bí thư chi bộ. Vai trò hạt nhân lãnh đạo ở cơ sở được phát huy, góp phần thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và giữ vững an ninh trật tự. Việc thực hiện nhất thể hóa chức danh bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn đã góp phần nâng cao vai trò, trách nhiệm người đứng đầu thôn, tổ dân phố. Bí thư đồng thời là trưởng thôn vừa là người tiếp thu chủ trương, đường lối, nghị quyết vừa trực tiếp lãnh đạo thực hiện nên thuận lợi là triển khai công việc nhanh hơn, dễ tạo được sự thống nhất cao trong chi ủy, chi bộ và ban cán sự thôn, tổ dân phố; việc thực hiện chủ trương bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn góp phần giảm được số người hưởng phụ cấp tại thôn nhằm nâng cao thu nhập cho cán bộ hoạt động không chuyên trách, khuyến khích cán bộ hoạt động với cường độ cao hơn, trách nhiệm hơn.

Đội ngũ bí thư chi bộ thôn có vai trò lớn trong việc nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, chính vì thế chất lượng sinh hoạt trong thời gian qua có nhiều chuyển biến tích cực. Nội dung sinh hoạt chi bộ tập trung thực hiện nhiệm vụ chính trị trên địa bàn. Tính chiến đấu trong sinh hoạt chi bộ được đề cao. Ý kiến phát biểu của đảng viên nhiều, thẳng thắn, trung thực.

Tuy nhiên, đội ngũ bí thư, chi ủy viên và đảng viên đa số cao tuổi nên gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ số, ứng dụng công nghệ thông tin, nắm bắt thông tin và định hướng dư luận cho đảng viên, bên cạnh đó số đảng viên được miễn sinh hoạt đảng chiếm tỷ lệ lớn (do số đảng viên có tuổi đời cao, đảng viên trẻ đi làm ăn xa nhiều). Chế độ, chính sách đối với bí thư chi bộ, chi ủy ở khu dân cư còn thấp, chưa tương xứng với khối lượng công việc, nhất là sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính, mở rộng quy mô địa bàn, khối lượng công việc của bí thư chi bộ tăng lên đáng kể.

Quan tâm xây dựng đội ngũ bí thư chi bộ thôn trong giai đoan mới là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi đây là lực lượng trực tiếp lãnh đạo, tổ chức thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ở cơ sở. Chất lượng hoạt động của chi bộ và hiệu quả công tác xây dựng Đảng ở địa bàn dân cư phụ thuộc rất lớn vào năng lực, uy tín và trách nhiệm của bí thư chi bộ. Chính vì thế việc lựa chọn, bố trí đội ngũ bí thư chi bộ thôn sau khi sáp xếp thôn, tổ dân phố là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết. Để sắp xếp bố trí đội ngũ bí thư chi bộ thôn đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong thời gian tới cần quan tâm một số nội dung sau:

Thứ nhất là, đảng ủy các xã/phường rà soát, bố trí đội ngũ bí thư chi bộ phù hợp và đáp ứng với yêu cầu thực hiện mô hình hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp, gắn xây dựng đội ngũ bí thư chi bộ với mô hình tổ chức hệ thống chính trị mới. Căn cứ tình hình thực tế từng địa bàn, thôn cụ thể để xây dựng tiêu chuẩn, điều kiện bố trí bí thư chi bộ phù hợp, kết hợp giữa tiêu chuẩn, điều kiện với độ tuổi, uy tín trong cộng đồng, khả năng quy tụ và điều hành hoạt động trong điều kiện địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, có nhiều yếu tố đan xen hơn như văn hóa, tin ngưỡng, lịch sử, dòng họ…Ở một số thôn cần lựa chọn bí thư đang giữ chức vụ hiện nay và tiếp tục bố trí bí thư chi bộ ở thôn mới sau khi sáp nhập thôn nếu đang được đảng viên và nhân dân uy tín, đồng tình cao, thì hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo sẽ đạt kết quả tốt, nhưng nếu bố trí một nhân sự mới mà đảng viên, nhân dân chưa đồng tình thì tính hiệu quả trong việc lãnh đạo sẽ giảm sút. Tuy nhiên ở một số thôn cần lựa chọn nhân sự mới trẻ tuổi để đáp ứng trong giai đoạn công nghệ số, điều mà đảng viên và nhân dân ở khu vực sinh sống đó đang mong muốn đổi mới mạnh mẽ hơn.

Thứ hai là, bố trí đội ngũ chi ủy đảm bảo tiêu chuẩn, năng lực, trình độ mọi mặt, uy tín có tính kế thừa, có khoảng cách về độ tuổi, trẻ, nữ, tôn giáo, dân tộc, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ của chi ủy. Chú trọng phát hiện, bồi dưỡng cán bộ trẻ, cán bộ nữ, người dân tộc thiểu số; cán bộ bán chuyên trách ở những địa bàn phù hợp; bảo đảm tính kế thừa và phát triển lâu dài của đội ngũ bí thư chi bộ.

Thứ ba là, trong quá trình thành lập kiện toàn chi bộ và bố trí đội ngũ bí thư chi bộ, chi ủy cần quan tâm làm tốt công tác tư tưởng, tạo sự thống nhất, đồng thuận, không để xảy ra điểm nóng; cần ổn định tình hình ở cụm dân cư; không để các thế lực thù địch gây kích động chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân. Quan tâm bố trí, sắp xếp, giải quyết chế độ, chính sách đối với cán bộ bán chuyên trách ở thôn, tổ dân phố sau sắp xếp, sáp nhập.

Thứ tư là, tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về công tác đảng, kỹ năng điều hành sinh hoạt chi bộ, công tác dân vận, giải quyết mâu thuẫn ở cơ sở.  Tăng cường bồi dưỡng kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các nền tảng số phục vụ công tác đảng.

Thứ năm là, đổi mới phương thức lãnh đạo và sinh hoạt chi bộ. Thực hiện nghiêm các yêu cầu về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ theo Chỉ thị số 50-CT/TW của Ban Bí thư. Tăng cường sinh hoạt chuyên đề gắn với các vấn đề thực tiễn của địa phương, khu dân cư. Phát huy dân chủ, đề cao trách nhiệm nêu gương của bí thư, chi ủy viên chi bộ.

Cấp có thẩm quyền cần quan tâm nghiên cứu mức phụ cấp, hỗ trợ phù hợp với tính chất, khối lượng công việc. Có cơ chế động viên, khen thưởng kịp thời đối với bí thư chi bộ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Cấp ủy cấp trên thường xuyên hướng dẫn, dự sinh hoạt, tháo gỡ khó khăn cho chi bộ. Kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những hạn chế, yếu kém; nhân rộng các mô hình, cách làm hiệu quả.

Phạm Quang Sơn, Ban Tổ chức Tỉnh ủy