Đây là văn kiện quan trọng nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ, đồng bộ trong giáo dục thế hệ trẻ tỉnh nhà, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và chuyển đổi số mạnh mẽ.

Nhiều chuyển biến tích cực trong 10 năm qua

Sau 10 năm thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW, ngày 24/3/2015 của Ban Bí thư, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu niên Nghệ An đạt nhiều kết quả quan trọng. Nhận thức của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, gia đình và toàn xã hội về vai trò, ý nghĩa của công tác giáo dục thế hệ trẻ ngày càng được nâng lên. Các phong trào hành động cách mạng của Đoàn thanh niên được triển khai sâu rộng, đổi mới về nội dung, hấp dẫn về hình thức. Nhiều mô hình sáng tạo trong giáo dục truyền thống, rèn luyện kỹ năng, giáo dục đạo đức được nhân rộng tại các địa phương, nhà trường, cơ quan, đơn vị. Phần lớn thanh thiếu nhi Nghệ An có lý tưởng sống đẹp, ý thức trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội; năng động, học tập tốt, khởi nghiệp sáng tạo, tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy nhiều khó khăn, hạn chế. Một bộ phận thanh niên còn mơ hồ về lý tưởng sống, chưa xác định rõ mục tiêu phấn đấu; dễ bị tác động bởi trào lưu lệch chuẩn, thông tin xấu độc trên không gian mạng; có biểu hiện sống thực dụng, thiếu trách nhiệm, thậm chí vi phạm pháp luật. Ở một số địa phương, công tác phối hợp giữa gia đình - nhà trường - xã hội chưa chặt chẽ; nội dung giáo dục đạo đức trong trường học còn nặng lý thuyết, thiếu tính thực tiễn; đội ngũ cán bộ làm công tác thanh niên chưa đáp ứng yêu cầu mới về công nghệ và phương pháp giáo dục hiện đại.

Nâng cao nhận thức, đề cao trách nhiệm của cả hệ thống chính trị

Đề án khẳng định quan điểm xuyên suốt: Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ phải được tiến hành toàn diện, liên tục, gắn truyền thống với hiện đại, kết hợp giáo dục của Đảng, Nhà nước, gia đình, nhà trường, xã hội; đồng thời đặt trong bối cảnh đặc thù của thời đại số và những biến động phức tạp của môi trường thông tin. Theo Nghị quyết, cấp ủy và người đứng đầu chính quyền các cấp phải coi đây là nhiệm vụ chiến lược, thường xuyên, là tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ chính trị hằng năm của tổ chức đảng và cơ quan, đơn vị. Công tác giáo dục thế hệ trẻ phải được lồng ghép trong chương trình phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và xây dựng môi trường văn hóa. Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiệp Thanh niên, Hội Sinh viên và các tổ chức chính trị - xã hội giữ vai trò nòng cốt; trường học là trung tâm văn hóa, giáo dục nhân cách cho học sinh; gia đình là nền tảng đầu tiên và bền vững trong hình thành phẩm chất, đạo đức cho con em.

Mục tiêu đến năm 2030: Xây dựng thanh niên Nghệ An “vừa hồng, vừa chuyên”. Nghị quyết đặt ra nhiều mục tiêu quan trọng: 100% tổ chức cơ sở đoàn, hội, đội xây dựng và thực hiện kế hoạch giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống văn hóa hằng năm. Ít nhất 90% học sinh, sinh viên, thanh niên được tham gia chương trình giáo dục lý luận chính trị, đạo đức, kỹ năng sống phù hợp. 100% cán bộ làm công tác thanh niên được bồi dưỡng năng lực số, phương pháp tiếp cận thế hệ trẻ trong môi trường mạng. 100% trường học thực hiện bộ tiêu chí “Trường học hạnh phúc”; trên 70% trường có không gian văn hóa, sân chơi giáo dục đạo đức, kỹ năng. 100% xã, phường, thị trấn và trường học có kênh thông tin tương tác, tuyên truyền trên không gian mạng dành cho thanh thiếu nhi. Hằng năm xây dựng 1 - 3 mô hình tiêu biểu cấp tỉnh về giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống văn hóa.

Đề án đề ra 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đó là:

Thứ nhất, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng. Các cấp ủy đảng lãnh đạo toàn diện, trực tiếp công tác giáo dục thế hệ trẻ; đưa mục tiêu này vào chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội; định kỳ kiểm tra, sơ kết, tổng kết; phát huy vai trò của đảng viên, tổ chức cơ sở đảng trong nhà trường, cơ quan, doanh nghiệp.

Thứ hai, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Hoàn thiện hệ thống chính sách, văn bản quy phạm pháp luật; củng cố bộ máy quản lý nhà nước về thanh niên; chuyển mạnh sang quản lý bằng dữ liệu số, theo kết quả đầu ra; xây dựng cơ sở dữ liệu thanh thiếu niên tỉnh Nghệ An.

Thứ ba, tăng cường các nguồn lực. Ưu tiên ngân sách cho các hoạt động giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống; huy động xã hội hóa từ doanh nghiệp, tổ chức tôn giáo, cá nhân; đầu tư thiết chế văn hóa cơ sở, trung tâm hoạt động thanh thiếu niên; bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, cán bộ đoàn, giáo viên tư vấn tâm lý.

Thứ tư, xây dựng môi trường lành mạnh. Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường - gia đình - xã hội; tăng cường truyền thông, đấu tranh thông tin xấu độc; phát triển mô hình gia đình văn hóa, gia đình học tập; mở rộng hoạt động kết nối, đồng hành và định hướng giá trị sống tích cực.

Thứ năm, đổi mới nội dung, phương thức giáo dục của Đoàn - Hội - Đội. Tập trung đổi mới nội dung 6 bài học lý luận chính trị; tăng cường ứng dụng nền tảng số, mạng xã hội; mở rộng mô hình thanh niên sáng tạo, thanh niên tình nguyện; phát triển các CLB, diễn đàn, hoạt động trải nghiệm thực tế.

Thứ sáu, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển đổi số và hội nhập. Xây dựng kho dữ liệu mở về truyền thống cách mạng, giá trị văn hóa; số hóa quản lý đoàn viên; triển khai các chương trình giao lưu quốc tế, khởi nghiệp sáng tạo; phát triển hệ sinh thái số dành cho thanh niên học tập, rèn luyện, cống hiến.

Khơi dậy khát vọng, phát huy sức mạnh thế hệ trẻ Nghệ An

Đề án nhấn mạnh: Thanh thiếu nhi Nghệ An là lực lượng quan trọng, chủ nhân tương lai của quê hương; là trung tâm của chiến lược phát triển con người, nguồn nhân lực chất lượng cao; là động lực then chốt để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Nghệ An trở thành tỉnh khá vào năm 2030, tỉnh khá của cả nước vào năm 2045.

Việc ban hành Đề án lần này thể hiện quyết tâm chính trị cao của Đảng bộ tỉnh trong chăm lo, bồi dưỡng thế hệ trẻ “vừa hồng, vừa chuyên”, có bản lĩnh chính trị, đạo đức tốt, tri thức vững vàng, kỹ năng toàn diện, lối sống đẹp, khát vọng vươn lên và tinh thần cống hiến cho quê hương, đất nước.

Đề án của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh sẽ được phổ biến rộng rãi đến các chi bộ, tổ chức đảng và các tầng lớp Nhân dân; đồng thời được đăng tải rộng rãi trên các phương tiện truyền thông, tạo sự lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội, góp phần củng cố niềm tin, nâng cao nhận thức và thúc đẩy các lực lượng cùng hành động vì thế hệ trẻ Nghệ An.

Quang Minh, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy