Công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy các cấp và kết quả đạt được trong thời gian qua về thực hiện nguyên tắc trung dân chủ trong thực hiện tự phê bìnhvà phê bình: Theo quy định của Trung ương hiện nay, hằng năm Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành kế hoạch, quy định, tổng hợp và báo cáo về việc kiểm điểm tập thể, cá nhân và đánh giá, xếp loại, khen thưởng đối với tổ chức đảng, đảng viên, tập thể, cá nhân cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp; gắn với việc kiểm điểm tự phê bình và phê bình hằng năm với kiểm điểm tự phê bình và phê bình theo tinh thần Nghị quyết số 04-NQ/TW, khóa XII là một tiêu chí để đánh giá, xếp loại chất lượng đối với tổ chức đảng, đảng viên và tập thể, cá nhân cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp. Việc kiểm điểm theo nguyên tắc tự phê bình và phê bình đã được các cấp ủy, tổ chức đảng, tập thể lãnh đạo các cấp thực hiện chặt chẽ, bảo đảm đúng yêu cầu, có chất lượng và đúng kế hoạch đề ra (từ năm 2019-2021 có 11.395 lượt tập thể và 50.011 lượt cá nhân tiến hành kiểm điểm). Công tác kiểm tra, giám sát việc kiểm điểm tự phê bình và phê bình được Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An và cấp ủy các cấp thực hiện chặt chẽ, nghiêm túc, hiệu quả từ quá trình chuẩn bị kiểm điểm, việc tiến hành kiểm và sau khi kiểm điểm; nhất là những nơi có gợi ý kiểm điểm của Ban Thường vụ Tỉnh ủy (từ năm 2019-2021 có 564 tập thể, 603 cá nhân được gợi ý kiểm điểm). Bên cạnh việc thực hiện tự phê bình và phê bình theo kế hoạch hằng năm, việc tự phê bình và phê bình thường xuyên, định kỳ (sinh hoạt chi bộ, cấp ủy), sinh hoạt chuyên đề, hằng năm, nhiệm kỳ theo quy định của Đảng được cấp ủy, đảng viên các cấp quan tâm thực hiện nghiêm túc, đúng quy định.

Thực tế cho thấy, hiệu quả của việc kiểm điểm tự phê bình và phê bình đã tác động trực tiếp, làm chuyển biến tích cực về nhận thức trong cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý thuộc Đảng bộ tỉnh Nghệ An; góp phần đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí… của cán bộ, đảng viên trong từng đảng bộ, cơ quan, đơn vị, củng cố thêm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, không chỉ nâng cao “năng lực lãnh đạo”, “năng lực cầm quyền”, “xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh” và cả “hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện”.

Tuy nhiên, công tác tự phê bình và phê bình trong Đảng bộ tỉnh Nghệ An vẫn còn những hạn chế, khuyết điểm như: một số cấp ủy, người đứng đầu, đảng viên còn nể nang, ngại va chạm; chưa nêu cao tính xây dựng, tính chiến đấu của người đảng viên. Việc đấu tranh ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ có lúc, có nơi còn biểu hiện hình thức, chưa trở thành ý thức tự giác, thường xuyên của cán bộ, đảng viên.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An xác định việc thực hiện nguyên tắc trung dân chủ trong thực hiện tự phê bình và phê bình cần phải được tiến hành thường xuyên, phải có kế hoạch cụ thể, phải căn cứ vào tình hình thực tiễn của cơ quan, đơn vị để xác định những nội dung trọng tâm, cần tập trung giải quyết để tạo nên chuyển biến thực sự sau khi kiểm điểm tự phê bình và phê bình. Đồng thời tiến hành sơ kết, tổng kết để đánh giá, rút kinh nghiệm những việc làm được và chưa được, kịp thời uốn nắn, chấn chỉnh để bảo đảm cho việc tự phê bình và phê bình thực sự là nguyên tắc chủ đạo, trực tiếp góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng, giữ gìn phẩm chất, tư cách đảng viên, nâng cao “năng lực lãnh đạo ”, “năng lực cầm quyền”, “xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh” và cả “hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện”.

Những năm qua, Đảng bộ tỉnh Nghệ An đã thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ trong thực hiện tự phê bình và phê bình, nên việc đảng viên thuộc về thiểu số có ý kiến bảo lưu không xảy ra.

Mặc dù vậy, hiện nay, cơ chế thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ trong thực hiện chế độ bảo lưu ý kiến thuộc về thiểu số trong Đảng còn quy định chung chung, chưa cụ thể: Khoản 5, Điều 9 (Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam) quy định “Đảng viên có ý kiến thuộc về thiểu số được quyền bảo lưu và báo cáo lên cấp uỷ cấp trên cho đến Đại hội đại biểu toàn quốc…” dẫn đến tình trạng việc bảo lưu ý kiến mang tính hình thức (trong biên bản sinh hoạt chi bộ, cấp ủy không ghi lại khách quan, toàn diện và đầy đủ về hành vi, lời nói bảo lưu ý kiến của đảng viên; việc bảo lưu ý kiến bằng văn bản không được lưu giữ nghiêm túc…); có lúc cán bộ, đảng viên trong cuộc họp “nói không đi đôi với làm”; có lúc đảng viên lợi dụng nguyên tắc tập trung dân chủ để vu khống, bôi nhọ, chỉ trích, phê phán người khác với động cơ cá nhân không trong sáng…vẫn chưa được ghi chép bảo lưu lại để làm căn cứ xử lý.

                        Phan Thanh Đoài, Phó Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy 

                                                     Nguyễn Chí Cương, Ban Tổ chức Tỉnh ủy