Xác định công tác truyền thông có vai trò quan trọng trong việc chuyển đổi hành vi, nâng cao nhận thức, tiến tới xã hội hóa công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình, thời gian qua, Chi cục Dân số và Kế hoạch hóa gia đình tỉnh (Chi cục) đã đẩy mạnh các hoạt động truyền thông hướng tới mục tiêu thực hiện gia đình ít con, khỏe mạnh, nâng cao chất lượng dân số... Từ đó đã làm thay đổi nhận thức của các cặp vợ chồng về ý nghĩa, tầm quan trọng của việc chăm sóc sức khỏe sinh sản và thực hiện kế hoạch hóa gia đình.

Chi cục chủ động xây dựng kế hoạch, phối hợp với các đơn vị có thế mạnh về thông tin, tuyên truyền để đa dạng hóa các hình thức truyền thông. Tăng cường phối hợp với các cơ quan truyền thông đại chúng xây dựng các chuyên trang, đăng tải các thông tin về nội dung dân số trên các báo, đài của Trung ương, địa phương thu hút sự chú ý và tạo dư luận xã hội quan tâm. Riêng năm 2020 Chi cục có 156 tin bài; phối hợp với Báo Nghệ An xây dựng 13 chuyên trang; phối hợp Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh xây dựng 3 phóng sự; 18 chuyên trang  trên các báo, tạp chí (Báo Nghệ An, Báo Gia đình và Xã hội, Báo Giao thông, Tạp chí Tòa án…). Bên cạnh đó, Chi cục quan tâm sử dụng mạng xã hội, nhất là facebook Dân số Nghệ An và các trang thông tin truyền thông y tế - dân số của các huyện, thành, thị thường xuyên phản ánh, tuyên truyền, cung cấp thông tin chính thống đến người dân trên không gian mạng, để tương tác, lan tỏa đến đông đảo người dân.

Các hoạt động truyền thông tư vấn cộng đồng về chăm sóc sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình được triển khai thường xuyên, có hiệu quả. Hình thức và nội dung đổi mới phù hợp với đặc điểm tình hình của mỗi địa phương. Mỗi năm, Chi cục tổ chức được hơn 20 buổi nói chuyện chuyên đề về chăm sóc sức khỏe sinh sản cho phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, về xây dựng gia đình hạnh phúc, về dân số và phát triển, nâng cao chất lượng dân số... Năm 2020, phối hợp với Hội liên hiệp phụ nữ tỉnh tổ chức 03 cuộc thi với chủ đề "Phụ nữ với công tác Dân số trong tình hình mới" tại các huyện Quỳnh Lưu, Yên Thành và Đô Lương.

Thông qua triển khai các đề án đã lồng ghép có hiệu quả việc tuyên truyền về dân số và phát triển. Chỉ tính riêng trong trong năm 2020, thực hiện Đề án Chăm sóc người cao tuổi giai đoạn 2017 - 2025 trên địa bàn tỉnh Nghệ An, Chi cục đã phối hợp với Hội Người Cao tuổi tỉnh tổ chức 10 cuộc tư vấn và cấp phát thuốc miễn phí cho 1.359 người ở thị xã Thái Hòa, Cửa Lò và Con Cuông. Đề án kiểm soát dân số vùng biển và ven biển, tổ chức 6 cuộc truyền thông tư vấn cho hơn 1.800 đối tượng. Đề án Can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, tổ chức 14 cuộc truyền thông "về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh" cho hơn 4.200 đối tượng. Đề án Sàng lọc trước sinh và sơ sinh đã nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong tham gia thực hiện sàng lọc trước sinh và sơ sinh, qua đó góp phần nâng cao chất lượng dân số. Trong năm qua, Chi cục tổ chức được 36 cuộc tuyên truyền, tư vấn chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng chống xâm hại tình dục cho học sinh tại các trường THPT, THCS dưới hình thức sinh hoạt ngoại khóa, truyền thông tư vấn trực tiếp, giao lưu, trao đổi những băn khoăn, thắc mắc của các em học sinh về các vấn đề liên quan đến sức khỏe sinh sản vị thành niên/thanh niên, thu hút sự tham gia của hơn 20.000 học sinh tại các huyện Quỳ Hợp, Quỳ Châu, Yên Thành, Thanh Chương, Đô Lương, Hưng Nguyên, Nam Đàn, Nghi Lộc, Diễn Châu, Nghĩa Đàn, thị xã Hoàng Mai và Thành phố Vinh… Phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức thành công 04 Hội thi "Rung chuông vàng" cho các đối tượng là học sinh THPT ở địa bàn các huyện: Diễn Châu, Kỳ Sơn, thị xã Cửa Lò và Hoàng Mai nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên/thanh niên, giúp các em có thêm hành trang bước vào cuộc sống.

Chi cục quan tâm các hoạt động truyền thông trọng điểm, các ngày lễ lớn như: Tổ chức các hoạt động hưởng ứng "Ngày thế giới tránh thai" với chủ đề “Chủ động tránh thai, trách nhiệm không của riêng ai”; tổ chức các hoạt động hưởng ứng "Ngày Quốc tế trẻ em gái"; tổ chức chuỗi các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động Quốc gia về Dân số và kỷ niệm Ngày Dân số Việt Nam gồm: Đêm giao lưu “Những sắc màu truyền thông dân số - y tế”; Lễ phát động "Tháng hành động Quốc gia về dân số và kỷ niệm Ngày Dân số Việt Nam 26/12/2020” và tổ chức cung cấp dịch vụ vùng đặc thù, vùng có mức sinh cao tại xã Long Xá. In ấn 3.350 cuốn tài liệu truyền thông dành cho cán bộ cơ sở; 75.200 tờ rơi, tờ gấp; 1.097 áp phích 2 mặt; sửa chữa 17 cụm panô, xây mới 02 cụm panô tuyên truyền vùng đặc thù và vùng có mức sinh cao; in 620 băng rôn, khẩu hiệu, cờ phướn các loại.

Tuy nhiên, công tác dân số và phát triển tỉnh Nghệ An vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức: Quy mô dân số lớn, mức sinh và tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên còn cao; tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh còn cao; già hóa dân số; chất lượng dân số tuy được nâng lên nhưng vẫn còn thấp. Trước quan điểm, chủ trương chuyển trọng tâm từ dân số - KHHGĐ sang dân số và phát triển tại Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương; cùng với UBND tỉnh bổ sung, sửa đổi một số điều của Quy định ban hành kèm theo Quyết định số 43; Nghị quyết 170 của Hội đồng nhân dân tỉnh về quy định một số chính sách dân số - KHHGĐ trên địa bàn tỉnh đã có nhiều người dân, thậm chí cán bộ, đảng viên hiểu chưa đúng và truyền miệng về việc Đảng và Nhà nước không hạn chế sinh con thứ 3 trở lên; ảnh hưởng lớn đến hiệu quả tuyên truyền, vận động thực hiện chính sách dân số và phát triển ở cơ sở.

Trong thời gian tới, công tác truyền thông cần tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động cán bộ, nhân dân thực hiện chính sách dân số và phát triển trong tình hình mới một cách có trách nhiệm. Tuyên truyền, tổ chức ký cam kết thực hiện chính sách dân số và phát triển trong toàn dân, nhất là tại vùng biển, vùng đặc thù có mức sinh cao. Phối hợp chặt chẽ với các ban, ngành, đoàn thể từ tỉnh đến cơ sở trong việc tăng cường tổ chức các hoạt động tuyên truyền, vận động đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên và nhân dân thực hiện nghiêm chính sách dân số và phát triển. Tiếp tục chỉ đạo xây dựng, nhân rộng các mô hình, điển hình trong thực hiện chính sách dân số và phát triển. Tăng cường tổ chức các hoạt động truyền thông trên các kênh truyền thông, nhất là truyền thông trực tiếp và truyền thông trên thông tin đại chúng. Đẩy mạnh các hoạt động truyền thông nhân dịp tổ chức các hoạt động kỷ niệm các ngày lễ của ngành như: Ngày Dân số thế giới (11/7), Ngày Dân số Việt Nam (26/12), Ngày Gia đình Việt Nam (28/06)... Tháng hành động quốc gia về dân số và các ngày lễ lớn trong năm. Xây dựng kế hoạch cụ thể và triển khai các hoạt động sớm, kịp thời, có hiệu quả.

Quang Minh