Một cán bộ đến hội nghị đúng giờ hay đến muộn; chăm chú lắng nghe hay tranh thủ xử lý việc riêng; ghi chép cẩn thận hay chỉ ngồi cho hết chương trình... thoạt nhìn chỉ là những biểu hiện về tác phong. Nhưng nhìn sâu hơn, đó lại là cách mỗi người thể hiện trách nhiệm của mình đối với công việc, đối với tổ chức và đối với nhiệm vụ được giao.

Từ nền nếp hội nghị đến văn hóa trách nhiệm của cán bộ, đảng viên

Có ý kiến cho rằng, việc Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương và Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An ban hành văn bản[1] để chấn chỉnh lề lối, nền nếp học tập, quán triệt nghị quyết và tham dự hội nghị chỉ là nhắc nhở cán bộ đi họp đúng giờ, không làm việc riêng hay không sử dụng điện thoại trong hội trường.

Nhìn qua, nhận định ấy dường như không sai.

Nhưng nếu chỉ hiểu như vậy thì chưa đủ.

Bởi điều Đảng muốn chấn chỉnh không phải chỉ là nền nếp của một hội nghị, mà sâu xa hơn là ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong thực thi nhiệm vụ.

Đó cũng là lý do vì sao một việc tưởng như rất nhỏ lại được Trung ương và Tỉnh ủy đặc biệt quan tâm.

Trách nhiệm của cán bộ bắt đầu từ thái độ đối với những việc tưởng như nhỏ nhất

Trong công việc hằng ngày, không ai đánh giá một cán bộ chỉ qua việc đến hội nghị đúng giờ hay ngồi đúng vị trí. Nhưng cũng không thể phủ nhận rằng, chính những việc tưởng rất nhỏ ấy lại phản ánh thái độ đối với công việc và đối với tổ chức.

Một cán bộ thường xuyên đến muộn, tranh thủ xử lý việc riêng trong hội nghị, thiếu tập trung theo dõi nội dung hoặc rời hội trường nhiều lần rất khó tạo được niềm tin rằng mình luôn đặt công việc chung lên trên hết. Những biểu hiện ấy, nếu lặp đi lặp lại, sẽ dần hình thành tác phong làm việc thiếu nghiêm túc và ảnh hưởng đến chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Có người cho rằng hội nghị chỉ là một phần trong lịch công tác nên việc tập trung tuyệt đối là không cần thiết. Thực tế không phải vậy.

Đối với cán bộ, đảng viên, tham dự hội nghị cũng là thực hiện nhiệm vụ. Hội nghị không chỉ để nghe thông tin, mà để thống nhất nhận thức, quán triệt chủ trương, làm rõ những vấn đề còn vướng mắc và chuẩn bị cho quá trình triển khai sau đó. Mỗi người tham dự đều mang theo trách nhiệm tiếp nhận đầy đủ những nội dung được truyền đạt để tổ chức thực hiện ở cơ quan, đơn vị mình.

Nếu coi việc dự hội nghị chỉ là hoàn thành một lịch làm việc thì rất dễ dẫn đến tâm lý "nghe cho có", "dự cho đủ". Khi đó, điều mất đi không chỉ là sự tập trung của một cá nhân mà còn là sự thống nhất trong quá trình triển khai chủ trương.

Có mặt nhưng không "tham dự"

"Có mặt" là yêu cầu của tổ chức, "tham dự" mới là trách nhiệm của người cán bộ. Một hội nghị có thể đủ đại biểu, đủ thành phần, đủ thời gian theo chương trình nhưng vẫn chưa chắc đạt được mục tiêu.

Bởi điều quyết định chất lượng hội nghị không nằm ở số người có mặt mà ở mức độ tham gia thực chất của mỗi người.

Có mặt là hiện diện.

Tham dự là tiếp thu.

Có mặt là ngồi hết chương trình.

Tham dự là hiểu rõ mình phải làm gì sau hội nghị.

Có mặt chỉ đáp ứng yêu cầu của tổ chức.

Tham dự mới thể hiện trách nhiệm của người cán bộ.

Không khó để bắt gặp ở một số hội nghị những hình ảnh quen thuộc: có người chăm chú vào điện thoại, có người tranh thủ xử lý công việc khác, có người kết thúc hội nghị nhưng khi được trao đổi lại chưa nắm được đầy đủ những nội dung vừa được quán triệt. Không phải ai trong số đó cũng cố ý thiếu trách nhiệm, nhưng rõ ràng hiệu quả tiếp thu đã không còn trọn vẹn.

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thúc đẩy chuyển đổi số và cải cách hành chính, yêu cầu về sự thống nhất trong nhận thức và hành động càng trở nên quan trọng. Mỗi chủ trương mới đều đòi hỏi sự quán triệt đầy đủ và triển khai đồng bộ. Nếu ngay từ khâu tiếp nhận đã thiếu nghiêm túc thì rất khó kỳ vọng kết quả thực hiện sẽ đạt như mong muốn.

Có lẽ cũng từ thực tiễn đó mà Công văn số 1370-CV/TU không chỉ yêu cầu chấp hành nghiêm thời gian, nội quy hội nghị mà còn nhấn mạnh việc nghiên cứu tài liệu, tập trung theo dõi, ghi chép, tiếp thu đầy đủ nội dung; không làm việc riêng, không sử dụng điện thoại và các thiết bị điện tử trong thời gian diễn ra hội nghị. Những yêu cầu ấy không nhằm siết chặt hình thức mà để bảo đảm mỗi hội nghị thực sự trở thành nơi thống nhất nhận thức và hành động.

Xây dựng văn hóa hội nghị thực chất chính là xây dựng văn hóa trách nhiệm của cán bộ, đảng viên

Một hội nghị chỉ diễn ra trong vài giờ.

Nhưng giá trị của hội nghị không nằm ở vài giờ ấy.

Giá trị của hội nghị được đo bằng những việc được thực hiện sau khi hội nghị kết thúc.

Một hội nghị thành công không phải vì hội trường kín chỗ hay chương trình diễn ra đúng kế hoạch.

Thước đo cuối cùng là sau hội nghị, công việc có được triển khai tốt hơn hay không; chủ trương có được thực hiện thống nhất hay không; mỗi cán bộ có hành động với tinh thần trách nhiệm cao hơn hay không.

Muốn đạt được điều đó, trước hết mỗi cán bộ, đảng viên cần thay đổi nhận thức. Đến đúng giờ không chỉ để chấp hành nội quy. Tập trung lắng nghe không chỉ vì phép lịch sự. Ghi chép không chỉ để lưu lại thông tin. Tất cả đều hướng tới một mục tiêu chung: tiếp thu đầy đủ để thực hiện đúng và thực hiện hiệu quả.

Bên cạnh đó, trách nhiệm của người đứng đầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở, kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện thiếu nghiêm túc trong tham dự hội nghị; đồng thời tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp tổ chức theo hướng thiết thực, ngắn gọn, tăng đối thoại và giải quyết những vấn đề thực tiễn sẽ góp phần nâng cao chất lượng của mỗi hội nghị. Đây cũng là tinh thần được Ban Thường vụ Tỉnh ủy quán triệt trong Công văn số 1370-CV/TU.

Suy cho cùng, điều tổ chức cần không chỉ là sự có mặt của cán bộ trong hội trường. Điều cần hơn là sự có mặt của trách nhiệm trong mỗi cán bộ.

Khi trách nhiệm có mặt, sự tập trung sẽ có mặt.

Tinh thần học hỏi sẽ có mặt.

Ý thức tổ chức kỷ luật sẽ có mặt.

Đó mới là ý nghĩa sâu xa của việc chấn chỉnh lề lối, nền nếp tham dự hội nghị hôm nay, không chỉ để hội nghị nghiêm túc hơn mà để xây dựng một đội ngũ cán bộ, đảng viên có trách nhiệm hơn.

Khi mỗi cán bộ, đảng viên tham dự bằng tinh thần trách nhiệm, ý thức tổ chức kỷ luật và thái độ cầu thị, mỗi hội nghị sẽ không chỉ hoàn thành chương trình đã định, mà còn trở thành điểm khởi đầu cho những chuyển động tích cực trong thực tiễn bởi khi mỗi người không chỉ có mặt mà còn thực sự tham dự bằng trách nhiệm, sự cầu thị và tinh thần cống hiến thì những điều được quán triệt trong hội nghị sẽ không dừng lại ở các trang tài liệu hay biên bản, mà sẽ tiếp tục được viết bằng những kết quả cụ thể trong thực tiễn.

Chấn chỉnh lề lối, nền nếp tham dự hội nghị vì thế không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là một bước xây dựng văn hóa công vụ, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng trong giai đoạn mới.

Nguyễn Anh Tuấn - Ban Tổ chức Tỉnh ủy