Nghệ An là tỉnh có diện tích rừng đứng tốp đầu cả nước, tỷ lệ che phủ rừng năm 2025 đạt 59,16%; với nhiều loại rừng khác nhau, trong đó có rừng tre nứa, rừng thông nhựa, rừng bạch đàn là các loài cây chứa tinh dầu, dễ cháy; thảm thực bì dưới tán rừng dày, khô rất dễ bén lửa; vào mùa hè thường xảy ra nắng nóng kéo dài, kết hợp gió Lào Tây Nam thổi mạnh làm độ ẩm không khí xuống thấp, gia tăng nguy cơ cháy rừng trên diện rộng. Bên cạnh đó, tình trạng xâm lấn đất rừng tự nhiên, rừng thông nhựa để trồng rừng, sản xuất nông nghiệp vẫn còn xảy ra ở một số địa phương, tạo nên áp lực lớn đối với công tác quản lý, bảo vệ, phát triển rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn tỉnh.

Để chủ động phòng ngừa, thực hiện tốt các biện pháp quản lý, bảo vệ rừng và phòng cháy, chữa cháy rừng (QLBVR & PCCCR), nhằm hạn chế đến mức thấp nhất số vụ phá rừng, cháy rừng và diện tích rừng bị thiệt hại trong năm 2026, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu Giám đốc các sở, Thủ trưởng các ban, ngành cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường và các chủ rừng là tổ chức triển khai thực hiện một số nhiệm vụ sau:

1. Quán triệt, chỉ đạo thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả Luật Lâm nghiệp năm 2017, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 15 luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường và các văn bản hướng dẫn thực hiện; Kết luận số 61-KL/TW ngày 17/8/2023 của Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12/01/2017 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý bảo vệ rừng và phát triển rừng; Nghị quyết số 29/NQ-CP ngày 08/3/2024 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 61-KL/TW ngày 17/8/2023 của Ban Bí thư; các Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ: số 05/CT-TTg ngày 18/5/2022 về tăng cường công tác quản lý bảo vệ rừng, xử lý tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng trái pháp luật; số 01/CT-TTg ngày 03/01/2023 về tăng cường công tác phòng cháy, chữa cháy rừng trong tình hình mới; các Công điện của Thủ tướng Chính phủ: số 31/CĐ-TTg ngày 04/4/2024, số 41/CĐ-TTg ngày 27/4/2024, số 43/CĐ-TTg ngày 01/5/2024 về việc tiếp tục quyết liệt triển khai có hiệu quả các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng trên phạm vi toàn quốc; và các văn bản chỉ đạo của Tỉnh ủy, UBND tỉnh về công tác lâm nghiệp.

2. Uỷ ban nhân dân các xã, phường (Ủy ban nhân dân cấp xã)

Chủ tịch UBND cấp xã theo thẩm quyền, phạm vi quản lý được giao chỉ đạo tăng cường công tác QLBVR & PCCCR trên địa bàn, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của địa phương, trong đó tập trung chỉ đạo thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Thực hiện nghiêm trách nhiệm quản lý nhà nước về lâm nghiệp theo quy định tại khoản 3, 4, Điều 102 Luật Lâm nghiệp; phối hợp giữa lực lượng Kiểm lâm, lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng của các chủ rừng với các cơ quan có liên quan trên địa bàn, điều động lực lượng, phương tiện của các tổ chức, cá nhân theo thẩm quyền để bảo vệ rừng, phòng cháy và chữa cháy rừng; kiên quyết xử lý nghiêm đối với các đối tượng vi phạm các quy định về QLBVR & PCCCR; đồng thời biểu dương, khen thưởng kịp thời đối với các tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác QLBVR & PCCCR;

- Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân trong công tác phòng cháy, chữa cháy rừng. Đồng thời, kiểm tra, đôn đốc, kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng lửa trong rừng và gần rừng của người dân, nhất là hoạt động đốt nương làm rẫy, tạm dừng việc dùng lửa để xử lý thực bì; xử lý nghiêm các hành vi sử dụng lửa có nguy cơ gây cháy rừng trong suốt thời kỳ cao điểm, nguy cơ cháy rừng cao;

- Chủ động và khẩn trương rà soát kế hoạch, phương án phòng cháy, chữa cháy rừng tại địa phương với phương châm “bốn tại chỗ”; bố trí lực lượng, phương tiện, vật tư, kinh phí sẵn sàng phục vụ công tác phòng cháy, chữa cháy rừng;

- Phân công lực lượng ứng trực 24/24 giờ trong suốt mùa khô tại các khu rừng trọng điểm trong thời gian nắng nóng cảnh báo nguy cơ cháy rừng cấp III trở lên; bố trí các điểm chốt chặn, tuần tra canh gác ở những khu vực trọng điểm dễ xảy ra cháy rừng, kiểm soát chặt chẽ người ra vào những khu vực rừng có nguy cơ cháy rừng cao; kịp thời phát hiện điểm cháy, huy động các lực lượng tham gia khống chế và dập tắt cháy rừng trong thời gian ngắn nhất;

- Chỉ đạo công tác phối hợp giữa các lực lượng tham gia phòng cháy, chữa cháy rừng, đảm bảo hiệu quả, an toàn; tăng cường đào tạo, tập huấn nghiệp vụ phòng cháy, chữa cháy rừng cho lực lượng làm công tác phòng cháy, chữa cháy rừng trên địa bàn xã; đảm bảo trang thiết bị bảo hộ lao động, phòng chống khói độc, công tác hậu cần, lương thực, thực phẩm, nước uống, vật tư y tế phục vụ các lực lượng thực hiện nhiệm vụ chữa cháy rừng;

- Thường xuyên theo dõi thông tin về cảnh báo mất rừng, dự báo, cảnh báo nguy cơ nắng nóng, nguy cơ cháy rừng và phát hiện sớm cháy rừng trên hệ thống thông tin cảnh báo của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tại địa chỉ website: https://vnforest.gov.vn/ và thông tin cảnh báo mất rừng, cháy rừng của Chi cục Kiểm lâm Nghệ An để kiểm tra phát hiện sớm điểm cháy rừng, mất rừng và có biện pháp xử lý kịp thời. Thông tin, báo cáo ngay khi có cháy rừng về Văn phòng thường trực phòng cháy chữa cháy rừng tỉnh theo số điện thoại: 02383.842.710; Email: chicuckiemlamnghean@gmail.com, đảm bảo thông tin đầy đủ, chính xác để phối hợp chỉ đạo và huy động lực lượng chữa cháy rừng khác (khi cần thiết);

- Trong thời gian nắng nóng, nguy cơ xảy ra cháy rừng từ cấp III (cấp cao) trở lên, duy trì quân số và trực 24/24 giờ, hàng ngày tại Văn phòng thường trực PCCCR cấp xã, Hạt Kiểm lâm, chủ rừng và tại các chòi canh lửa. Giám sát và quản lý tốt việc mang lửa vào rừng, sử dụng lửa ven rừng và trong rừng; hướng dẫn việc sử dụng lửa an toàn đối với các hoạt động vui chơi giải trí, thăm viếng của du khách, đốt hương, đốt vàng mã có nguy cơ bén lửa gây cháy rừng;

- Trong các tình huống cháy rừng xảy ra, Chủ tịch UBND cấp xã phải khẩn trương huy động lực lượng tại chỗ, phương tiện kỹ thuật, hậu cần và trực tiếp chỉ đạo, chỉ huy chữa cháy rừng kịp thời. Nếu xảy ra cháy lớn, vượt khả năng cứu chữa của địa phương, thì huy động lực lượng khác theo hiệp đồng và quy chế phối hợp đã được ký kết, đồng thời báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh xin hỗ trợ lực lượng; phân công cắt cử người địa phương sẵn sàng tiếp nhận và hướng dẫn chỉ đường cho các lực lượng được điều động tăng cường hỗ trợ chữa cháy rừng tiếp cận đám cháy nhanh nhất;

- Sau khi dập tắt đám cháy phải bố trí lực lượng dập tắt hết tàn lửa, tổ chức khám nghiệm hiện trường, điều tra làm rõ nguyên nhân gây cháy rừng, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan đến cháy rừng và tổng hợp báo cáo nhanh diễn biến tình hình vụ việc cháy rừng về Văn phòng thường trực Sở Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban nhân dân tỉnh theo quy định. Đồng thời, hướng dẫn các chủ rừng trên địa bàn có biện pháp phục hồi rừng sau khi cháy theo đúng quy định của pháp luật;

- Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp xã chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh nếu để xảy ra cháy rừng, phá rừng hoặc mất rừng trên địa bàn quản lý mà không kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý gây thiệt hại đến tài nguyên rừng. Chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân và người đứng đầu có liên quan thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, để xảy ra các hành vi vi phạm.

3. Sở Nông nghiệp và Môi trường

- Chủ động thực hiện, tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện có hiệu quả công tác QLBVR & PCCCR; tham mưu ban hành kịp thời các văn bản đôn đốc, chỉ đạo điều hành, tổ chức lực lượng tăng cường công tác QLBVR & PCCCR;

- Hướng dẫn các đơn vị, địa phương, các chủ rừng xây dựng, triển khai thực hiện phương án phòng cháy chữa cháy rừng, Kế hoạch bảo vệ rừng theo đúng quy định; rà soát, tu bổ hệ thống biển cấm lửa, biển nội quy vào rừng; tu sửa, làm mới đường băng cản lửa tại các khu rừng trọng điểm trên địa bàn tỉnh.

- Chỉ đạo Chi cục Kiểm lâm:

+ Tham mưu thực hiện kiểm tra công tác QLBVR & PCCCR tại các địa phương và chủ rừng, nhất là các khu vực trọng điểm về cháy rừng, phá rừng, khai thác rừng, lấn chiếm rừng và đất lâm nghiệp trái pháp luật, xử lý nghiêm minh, đúng quy định của pháp luật các đối tượng vi phạm; chủ trì phối hợp với các thành viên Ban Chỉ đạo, tổ chức kiểm tra điều kiện an toàn phòng cháy tại các khu rừng trọng điểm, phát hiện những tồn tại, yếu kém trong việc tổ chức thực hiện Phương án phòng cháy chữa cháy rừng tại các địa phương và chủ rừng để chỉ đạo chấn chỉnh, khắc phục, bổ sung kịp thời; kiểm tra, giám sát chặt chẽ các dự án chuyển mục đích sử dụng rừng, nhất là các dự án chuyển mục đích sử dụng rừng tự nhiên; các hoạt động sản xuất nông lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh có nguy cơ lấn chiếm đất rừng, phá rừng tự nhiên để lấy đất sản xuất;

+ Thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo cháy rừng trên hệ thống thông tin cảnh báo cháy sớm của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm tại địa chỉ website: https://vnforest.gov.vn/ và phối hợp với Báo và Phát thanh Truyền hình tỉnh để phát bản tin cảnh báo cháy rừng trên phạm vi toàn tỉnh. Tham mưu chuẩn bị sẵn sàng triển khai phương án 4 tại chỗ khi có cháy rừng xảy ra; chỉ đạo lực lượng thường trực canh phòng lửa rừng tại các khu rừng trọng điểm có nguy cơ xảy ra cháy rừng cao, triển khai tốt công tác cảnh báo cháy rừng tại chòi canh gác lửa trên địa bàn tỉnh, ứng trực phòng cháy chữa cháy rừng 24/24 giờ, hằng ngày. Trực tiếp nắm chắc tình hình diễn biến quá trình tổ chức chữa cháy rừng của địa phương; tổng hợp báo cáo nhanh Ủy ban nhân dân tỉnh và Bộ Nông nghiệp và Môi trường về tình hình cháy rừng trên địa bàn tỉnh theo đúng quy định. Số điện thoại hotline thường trực PCCCR 24/24h: 02383.842.710;

+ Tham mưu xử lý trách nhiệm của các chủ rừng và các tổ chức, cá nhân có liên quan khi để xảy ra tình trạng cháy rừng, phá rừng, khai thác rừng trái pháp luật trên địa bàn quản lý nhưng không có biện pháp ngăn chặn, xử lý kịp thời.

4. Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh

- Chỉ đạo Ban Chỉ huy quân sự các xã, phường tham mưu cho Ủy ban nhân dân cấp xã tổ chức hiệp đồng lực lượng, phương tiện với các đơn vị quân sự đóng quân trên địa bàn, sẵn sàng tham gia phòng cháy chữa cháy rừng. Chỉ đạo điều hành lực lượng dân quân tự vệ địa phương, các cơ quan đơn vị thuộc quyền huy động lực lượng, phương tiện phối hợp cùng lực lượng Kiểm lâm và lực lượng tại chỗ thực hiện phương án phòng cháy chữa cháy rừng; báo cáo đề nghị Quân khu 4 tăng cường lực lượng, phương tiện khi mức độ cháy rừng vượt quá khả năng khống chế của lực lượng tại chỗ.

- Chỉ huy, huy động lực lượng chữa cháy rừng trong đơn vị trong các trường hợp xảy ra cháy lớn theo Phương án đã được Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành tại Quyết định số 3573/QĐ-UBND ngày 12/11/2025.

- Chỉ đạo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh: chỉ đạo các Đồn Biên phòng trực thuộc đóng quân trên địa bàn chuẩn bị lực lượng, phương tiện, kỹ thuật, hậu cần, sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với lực lượng Kiểm lâm, Ủy ban nhân dân các xã, phường, các đơn vị chủ rừng tham gia ứng cứu chữa cháy rừng khi có yêu cầu đề xuất của chính quyền địa phương và các đơn vị có liên quan. Đồng thời, chỉ huy, huy động lực lượng chữa cháy rừng trong đơn vị trong các trường hợp xảy ra cháy lớn theo Phương án đã được Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành tại Quyết định số 3573/QĐ-UBND ngày 12/11/2025.

5. Công an tỉnh

- Chỉ đạo Phòng Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ hướng dẫn, phối hợp với cơ quan Kiểm lâm kiểm tra, tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ phòng cháy chữa cháy rừng chuyên ngành cho lực lượng kiểm lâm, chủ rừng và chính quyền địa phương; kiểm tra an toàn về phòng cháy chữa cháy rừng định kỳ trước mùa nắng nóng đối với các khu rừng có nguy cơ cháy hoặc vi phạm quy định an toàn phòng cháy chữa cháy rừng; phối hợp huy động lực lượng, phương tiện kỹ thuật và tham gia chữa cháy rừng tại các địa phương khi có cháy lớn.

- Chỉ huy, huy động lực lượng chữa cháy rừng trong đơn vị trong các trường hợp xảy ra cháy lớn theo Phương án đã được Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành tại Quyết định số 3573/QĐ-UBND ngày 12/11/2025.

- Chỉ đạo các Phòng nghiệp vụ và Công an cấp xã tổ chức điều tra, xác minh, giải quyết vụ cháy rừng, để kịp thời xử lý nghiêm minh theo quy định tại Điều 10, Thông tư số 109/2025/TT-BCA ngày 20/11/2025 của Bộ Công an quy định về phân công trách nhiệm, quan hệ phối hợp, quy trình xác minh, giải quyết vụ cháy trong Công an nhân dân; nhằm giáo dục, phòng ngừa và răn đe chung.

6. Sở Tài chính

Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường xem xét, ưu tiên bố trí nguồn kinh phí đáp ứng đủ để thực hiện công tác QLBVR & PCCCR cho Chi cục Kiểm lâm, chủ rừng và các địa phương trên địa bàn tỉnh.

7. Báo và Phát thanh Truyền hình Nghệ An, Cổng Thông tin Điện tử tỉnh

Thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành nghiêm các quy định của nhà nước về QLBVR & PCCCR; phối hợp với các đơn vị thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường thực hiện việc biên tập và phát bản tin cảnh báo dự báo cháy rừng trong thời điểm nắng nóng, nguy cơ cháy rừng cao trên chương trình thời sự và các chương trình khác có liên quan phát trên sóng truyền hình NTV, các trang tin để người dân biết chủ động ứng phó, phòng ngừa.

8. Các đơn vị chủ rừng là tổ chức

- Thực hiện đầy đủ trách nhiệm và nghĩa vụ của chủ rừng trong công tác QLBVR & PCCCR đối với diện tích rừng và đất lâm nghiệp đã được nhà nước giao quản lý theo quy định tại Chương VIII, Luật Lâm nghiệp năm 2017 và khoản 1, Điều 53, Nghị định số 156/2018/NĐ-CP ngày 16/11/2018 của Chính phủ và các văn bản pháp luật khác có liên quan;

- Thực hiện tốt phương án QLBVR&PCCCR; tổ chức tuần tra, kiểm tra rừng nhằm phát hiện sớm các hành vi phá rừng, lấn chiếm rừng, hủy hoại rừng, khai thác rừng trái pháp luật… Kịp thời ngăn chặn, thông tin, báo cáo, phối hợp với các cơ quan, đơn vị, người có thẩm quyền để xử lý nghiêm các vi phạm theo quy định của pháp luật;

- Chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng cháy rừng, phá rừng, lấn chiếm rừng, hủy hoại rừng, khai thác rừng trái pháp luật trong phạm vi địa bàn quản lý mà không kịp thời phát hiện, ngăn chặn, gây hậu quả nghiêm trọng.

Yêu cầu Giám đốc các Sở, Thủ trưởng các ban, ngành cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường và Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị có liên quan triển khai thực hiện nghiêm túc.

Chỉ thị này được phổ biến đến các thôn, bản và các chủ rừng trên địa bàn toàn tỉnh để tổ chức thực hiện.