Các đồng chí: Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh; Dương Đình Chỉnh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh; Nguyễn Như Khôi - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh chủ tọa điều hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn.

Quang cảnh phiên làm việc chiều 13/7 tại Kỳ họp thứ 4, HĐND tỉnh khóa XIX. Ảnh: Thành Cường

HĐND tỉnh sẽ chất vấn 2 nội dung:

Nội dung 1: Công tác quản lý Nhà nước về đất đai, nhất là công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và công tác quản lý Nhà nước về khoáng sản: Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp trong thời gian tới. Người trả lời chất vấn là Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường; lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành, địa phương có liên quan tham gia trả lời chất vấn.

Nội dung 2: Công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chung xây dựng xã, phường trên địa bàn tỉnh: Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp trong thời gian tới. Người trả lời chất vấn là Giám đốc Sở Xây dựng; lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành, địa phương có liên quan tham gia trả lời chất vấn.

Sau khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực, tỉnh đã kịp thời ban hành các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền, triển khai đồng bộ công tác tuyên truyền, tập huấn và hướng dẫn thi hành.

Các đồng chí Chủ tịch HĐND tỉnh, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh chủ toạ điều hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn.

Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được thực hiện theo quy định, tạo cơ sở cho việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất và triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Tỉnh đẩy mạnh đo đạc, lập hồ sơ địa chính, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai và chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai. Đến nay, đã đồng bộ hơn 1,16 triệu thửa đất vào cơ sở dữ liệu, trong đó, khoảng 49% đạt tiêu chí dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống”.

Tỷ lệ cấp giấy chứng nhận lần đầu đạt khoảng 97% đối với tổ chức; khoảng 95% đối với đất ở, 91,1% đối với đất nông nghiệp và khoảng 86% đối với đất lâm nghiệp của hộ gia đình, cá nhân. Công tác cấp đổi giấy chứng nhận cũng đạt kết quả cao, với tỷ lệ giải quyết trên 96% đối với tổ chức và gần 94% đối với hộ gia đình, cá nhân.

Bà Quang Thị Phong trước ngôi nhà lắp ghép do Bộ Công an hỗ trợ tại Khu tái định cư Vườn Xoài, xóm Hòa Nam, xã Tương Dương. Ảnh: Nguyễn Toàn

Trong lĩnh vực quản lý Nhà nước về khoáng sản, tỉnh đã triển khai đồng bộ Luật Địa chất và Khoáng sản, hoàn thiện quy hoạch khoáng sản, tăng cường đấu giá quyền khai thác và cấp phép hoạt động khoáng sản.

Đến tháng 5/2026, tỉnh đã phê duyệt 117 khu vực đấu giá quyền khai thác khoáng sản, đấu giá thành công 93 khu vực; cấp 83 giấy phép thăm dò và 93 giấy phép khai thác khoáng sản. Công tác thanh tra, kiểm tra được tăng cường, nhiều tổ chức vi phạm đã bị xử lý, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên khoáng sản.

Tuy nhiên, công tác quản lý đất đai vẫn còn một số hạn chế. Hệ thống hồ sơ địa chính và cơ sở dữ liệu đất đai chưa hoàn thiện đồng bộ; việc cập nhật, chỉnh lý biến động đất đai tại một số địa phương còn chậm.

Công tác quản lý đất đai ở cơ sở có nơi chưa chặt chẽ, vẫn còn xảy ra tình trạng lấn chiếm đất, sử dụng đất sai mục đích và vi phạm pháp luật về đất đai. Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng ở một số dự án còn chậm; một số dự án được giao đất nhưng chưa đưa vào sử dụng hoặc sử dụng không đúng tiến độ.

Sau cải tạo đất đồi, góc ngã tư giữa Quốc lộ 7C và đường Hồ Chí Minh tại xóm Tân Sơn, xã Tân Kỳ hình thành mặt bằng phân lô bán đất nền. Ảnh: Nguyễn Toàn

Toàn tỉnh vẫn còn khoảng 35.633 trường hợp tồn đọng chưa được cấp giấy chứng nhận, chủ yếu là các trường hợp sử dụng đất không có giấy tờ, đất giao trái thẩm quyền hoặc có vi phạm pháp luật về đất đai. Việc giải quyết hồ sơ tại một số địa phương còn kéo dài, vẫn xảy ra tình trạng quá hạn và phát sinh nhiều đơn thư khiếu nại, tố cáo.

Tình trạng khai thác khoáng sản trái phép vẫn còn xảy ra tại một số địa bàn; việc kiểm soát nguồn gốc và sản lượng khoáng sản chưa thật sự chặt chẽ, tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách. Một số doanh nghiệp còn vi phạm quy định trong khai thác, chế biến và tiêu thụ khoáng sản. Nguồn cung vật liệu xây dựng tại một số thời điểm chưa đáp ứng nhu cầu của các dự án trọng điểm trên địa bàn tỉnh.

Công tác lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch chung xây dựng xã, phường trên địa bàn tỉnh Nghệ An thời gian qua được triển khai trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn năm 2024 có hiệu lực, tạo ra nhiều thay đổi về cơ sở pháp lý, tổ chức thực hiện và phân cấp thẩm quyền.

"Dòng sông Sen" sẽ là điểm nhấn trong quy hoạch mới của xã Kim Liên. Ảnh: Ngọc Dũng

Trước khi sắp xếp đơn vị hành chính, toàn tỉnh có 412 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó, toàn bộ 362 xã đã hoàn thành phê duyệt quy hoạch chung xây dựng nông thôn mới. Cùng với hệ thống quy hoạch đô thị của các huyện, tạo nền tảng cho quản lý phát triển không gian và triển khai các dự án đầu tư phát triển kinh tế - xã hội.

Sau khi chuyển sang chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh đã xây dựng phương án tổ chức lập mới 108 đồ án quy hoạch chung xã (không bao gồm 11 xã thuộc phạm vi quy hoạch chung đô thị), đồng thời, lập 6 đồ án quy hoạch chung đô thị và 13 đồ án quy hoạch phân khu nhằm bảo đảm phù hợp với Quy hoạch tỉnh và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, đôn đốc triển khai, trong khi Sở Xây dựng chủ động tham mưu hoàn thiện cơ chế, ban hành các quy định về trình tự, thủ tục, phân cấp thẩm quyền, hướng dẫn nghiệp vụ và thường xuyên kiểm tra, theo dõi tiến độ thực hiện tại các địa phương.

Đến ngày 25/6/2026, công tác lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch chung xã đã đạt những kết quả bước đầu nhưng tiến độ giữa các địa phương còn chưa đồng đều. Đối với 44 xã phải hoàn thành trong quý III/2026, mới có 2 xã (Quỳnh Phú và Quỳnh Thắng) được phê duyệt đồ án quy hoạch; 3 xã đang thẩm định đồ án; 22 xã tổ chức lấy ý kiến; 13 xã đang chuẩn bị lập quy hoạch và 4 xã chưa phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch nhưng đã lựa chọn được đơn vị tư vấn.

Một góc xã Quỳnh Sơn (Nghệ An). Ảnh: Thu Hương

Đối với 30 xã phải hoàn thành trong quý IV/2026, có 21 xã đang lấy ý kiến đồ án, 4 xã chuẩn bị triển khai và 5 xã chưa phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch. Trong nhóm 34 xã phải hoàn thành trong quý I/2027, có 8 xã đang lấy ý kiến, 10 xã chuẩn bị lập quy hoạch và 16 xã đang hoàn thiện nhiệm vụ quy hoạch.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch vẫn gặp nhiều khó khăn. Quy hoạch tỉnh đang trong quá trình điều chỉnh nên nhiều chỉ tiêu phát triển chưa được xác định cụ thể; hướng dẫn về quy hoạch trong mô hình chính quyền 2 cấp còn thiếu. Nhiều địa phương lúng túng trong lựa chọn đơn vị tư vấn do quy định pháp luật thay đổi.

Nguồn kinh phí còn hạn chế; định hướng phát triển phụ thuộc vào các quy hoạch chuyên ngành chưa được cập nhật đồng bộ. Đồng thời, việc xác định trung tâm hành chính của các xã sau sáp nhập còn gặp khó khăn do thiếu sự đồng thuận và điều kiện địa hình phức tạp. Những yếu tố này ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ và chất lượng lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chung xây dựng xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Nguồn: baonghean.vn