Tuy nhiên, bên cạnh đó trong phát huy nhân tố con người cũng còn hạn chế nhất định, như: 1) Về tạo cơ chế “cải cách hành chính có chuyển biến nhưng chưa đáp ứng yêu cầu (...) Thủ tục hành chính ở một số lĩnh vực còn rườm rà, chồng chéo (...); vẫn còn tình trạng cán bộ, công chức, viên chức trình độ chuyên môn, nghiệp vụ yếu, tinh thần, thái độ trong giải quyết công việc thiếu chuẩn mực (...). Một số trường hợp cán bộ, đảng viên chưa thực hiện tốt vai trò nêu gương” [6], chưa tạo được môi trường thuận lợi để phát huy sức sáng tạo, thu hút nhân tài. 2) Về giáo dục, đào tạo “Chất lượng giáo dục toàn diện một số nơi còn thấp. Nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. Khoa học công nghệ chưa thực sự trở thành động lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Xây dựng con người văn hóa, nếp sống văn minh chưa thực sự toàn diện”[7]...

Từ thực trạng đó, Nghị quyết 39 đề cập một cách nhất quán, sâu sắc, toàn diện về vấn đề phát huy nhân tố con người. Trong quan điểm chỉ đạo đã khẳng định nhân tố con người là quan trọng nhất, “lấy con người làm trung tâm”, đồng thời chủ trương “phát huy cao độ truyền thống lịch sử, văn hóa xứ Nghệ, tiềm năng, thế mạnh về con người (…) để xây dựng và phát triển Nghệ An toàn diện” để “đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân đạt mức cao...”. Các cơ chế để phát triển và thu hút nguồn lực cũng được xác định: “Thu hút đầu tư nước ngoài, các dự án công nghệ cao, đầu tư phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động”; “Tập trung phát triển tỉnh Nghệ An thành trung tâm của khu vực Bắc Trung Bộ về giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, y tế; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao”, “tạo đột phá trong cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; đẩy mạnh thu hút và nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực cho phát triển”[8].

Để phát huy nhân tố con người, trước hết cần quan tâm xây dựng môi trường xã hội tối ưu cùng sự đồng bộ với môi trường kinh tế, chính trị, văn hóa… để người dân yên tâm sinh sống, lao động, học tập, sản xuất, kinh doanh. Cụ thể:

Môi trường chính trị phải dân chủ, ổn định, an toàn, an ninh để người dân yên tâm, nỗ lực hết mình trong học tập, làm việc, sản xuất, kinh doanh. Phải “phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của các dân tộc, giữ gìn khối đại đoàn kết và lòng tin của đồng bào với Đảng, Nhà nước”; “bảo đảm an ninh chính trị, giữ vững an ninh vùng tôn giáo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Thực hiện tốt công tác bảo vệ an ninh chính trị nội bộ, an ninh kinh tế, an ninh thông tin, an ninh mạng, bảo vệ bí mật nhà nước (…) nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và bảo vệ an ninh biên giới. Tăng cường quản lý nhà nước về an ninh, trật tự; phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn các loại tội phạm và tệ nạn xã hội”; “Nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị; xây dựng chính quyền các cấp trong sạch, vững mạnh; phát huy dân chủ”[9].

Môi trường kinh tế phải thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, “xây dựng cơ chế, chính sách nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là các nhà khoa học, doanh nhân về làm việc, kinh doanh, đầu tư tại tỉnh”. Hình thành đồng bộ các loại thị trường, phát huy tính tích cực, chủ động của người dân trong khởi nghiệp, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, cạnh tranh lành mạnh; “phấn đấu, nâng cao các chỉ số PCI, PAR INDEX, PAPI vào vị trí nhóm đầu cả nước” [10] để tạo lập và xây dựng môi trường văn hóa kinh doanh hiện đại, hội nhập.

Môi trường văn hóa - giáo dục phải lành mạnh, tiến bộ, giàu tính nhân văn, lấy “văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam và xứ Nghệ là nền tảng tinh thần”, làm sức mạnh nội sinh để phát triển; nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo để “tạo đột phá trong phát triển khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo, y tế”. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là một trong ba khâu đột phá quyết định sự phát triển bền vững của tỉnh. Do đó, cần thúc đẩy thực hiện hiệu quả một số cơ chế, chính sách ưu đãi trong công tác đào tạo và thu hút nhân tài (tiền lương, tiền thưởng, nhà ở, môi trường, điều kiện và phương tiện làm việc)... Đặc biệt là xây dựng và phát triển đội ngũ các nhà lãnh đạo, quản lý giỏi; đội ngũ chuyên gia quản trị doanh nghiệp giỏi, lao động lành nghề và cán bộ khoa học - công nghệ đầu ngành. [11]

Môi trường xã hội phải dân chủ, kỷ cương. Tích cực thực hành Quy chế dân chủ cơ sở vì lợi ích nhân dân “Dân chủ phải được thực hiện đầy đủ, nghiêm túc trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Bảo đảm để nhân dân tham gia ở tất cả các khâu của quá trình đưa ra những quyết định liên quan đến lợi ích, cuộc sống của nhân dân, từ nêu sáng kiến, tham gia thảo luận, tranh luận đến giám sát quá trình thực hiện”[12]. Trước hết, nhân dân tham gia góp ý kiến xây dựng chính sách, pháp luật, hương ước, quy ước, góp ý xây dựng Đảng, chính quyền, tham gia giám sát hoạt động của cán bộ, công chức, đảng viên ở khu dân cư. Thực hiện công khai, minh bạch các thủ tục hành chính, các loại phí, lệ phí và các quy định của pháp luật. Coi trọng việc hoàn thiện cơ chế phát huy dân chủ trong hệ thống chính trị, đặc biệt là cơ chế trọng dụng cán bộ, công chức, viên chức có tài năng, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; cơ chế khuyến khích, khơi dậy tinh thần cống hiến của mọi người dân... từ đó phát huy hiệu quả nhân tố con người, thúc đẩy kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển vững chắc.

Bên cạnh đó, cần lấy phát huy nhân tố con người trong hệ thống chính trị làm cơ sở, động lực khơi dậy ý chí, khát vọng xây dựng tỉnh Nghệ An giàu mạnh trong các tầng lớp nhân dân. Đó chính là phát huy năng lực, phẩm chất tốt đẹp, phát huy tính năng động sáng tạo, tinh thần phục vụ, cống hiến, phát huy ý thức trách nhiệm,… của đội ngũ cán bộ, công chức, đảng viên đang làm việc trong các cơ quan, đơn vị nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của hệ thống chính trị. Phát huy nhân tố con người trong hệ thống chính trị sẽ nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; nâng cao vai trò quản lý, phục vụ, kiến tạo phát triển của chính quyền các cấp; nâng cao chất lượng, hiệu quả của các tổ chức chính trị - xã hội; củng cố niềm tin của nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền, tạo sự đoàn kết nhất trí trong nhân dân. Từ đó, khơi dậy ý chí, khát vọng phát triển; chủ động, tích cực, phát huy hết tiềm năng, đem hết năng lực để khởi nghiệp, sản xuất, kinh doanh, để Nghệ An “bước thật mạnh, tiến thật xa”. Phải luôn đề cao vai trò chủ thể của Nhân dân trong tất cả các quyết sách của cấp ủy, chính quyền, như tinh thần của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã chỉ đạo “mọi đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật và hoạt động của Nhà nước đều vì lợi ích của nhân dân, lấy hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu phấn đấu” để thống nhất giữa “ý Đảng” và “lòng Dân”, tạo niềm tin vững chắc trong Nhân dân, chủ động triển khai thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp mà Nghị quyết 39 đã đề ra.

Quang Minh 

Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy 

[1] Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh: Giáo trình Cao cấp lý luận chính trị môn Triết học Mác - Lênin, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2018, tr. 281-282.

[2] Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Nghệ An lần thứ XIX nhiệm kỳ 2020 - 2025, tr.23

[4,5,6,7] Đề án số 21-ĐA/TU, ngày 14/11/2022 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tổng kết 10 năm thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngày 30/7/2013 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2020, tr.49-tr.52.

[8,9,10] Nghị quyết số 39-NQ/TW, ngày 18/7/2023 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. PAPI: Chỉ số quản trị hành chính công cấp tỉnh; PAR INDEX: Chỉ số cải cách hành chính; PCI: Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh.

[11] Quyết định số 579/QĐ-TTg, ngày 19/4/2011 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển nhân lực Việt Nam thời kỳ 2011 - 2020.

[12] Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Văn phòng Trung ương Đảng, Hà Nội, 2016, tr.169.