Tham dự hội thảo, đoàn tỉnh Nghệ An do đồng chí Trần Quốc Khánh, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy làm Trưởng đoàn; cùng tham gia có đại diện lãnh đạo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, Bệnh viện Công an tỉnh và Phòng Khoa giáo - Văn hóa, Văn nghệ, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy.

Nhiều kết quả tích cực sau 5 năm thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW

Thông tin tại hội thảo, đồng chí Nguyễn Xuân Tùng, Phó Vụ trưởng Vụ Y tế và Thể thao, Ban Tuyên giáo Trung ương cho biết, sau 5 năm triển khai Chỉ thị số 07-CT/TW, công tác phòng, chống HIV/AIDS ở nước ta đã có những chuyển biến tích cực, từng bước vượt ra khỏi phạm vi nhiệm vụ chuyên môn của ngành y tế, trở thành nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với bảo đảm an sinh xã hội, quyền được chăm sóc sức khỏe và phát triển bền vững.

Một trong những kết quả nổi bật là chất lượng điều trị HIV/AIDS tiếp tục được nâng cao. Tỷ lệ người điều trị bằng thuốc kháng vi-rút HIV (ARV) đạt tải lượng vi-rút dưới ngưỡng ức chế đạt 96%, vượt mục tiêu chiến lược 95%. Việc ứng dụng công nghệ số trong truyền thông, xét nghiệm, quản lý và cung cấp dịch vụ đã góp phần mở rộng khả năng tiếp cận các nhóm có nguy cơ cao, bảo đảm tính thuận tiện, bảo mật thông tin và từng bước giảm kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.

Theo đồng chí Phạm Đức Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế, hiện cả nước có 258.047 người nhiễm HIV còn sống. Trong những năm qua, hệ thống y tế từ Trung ương đến địa phương đã nỗ lực triển khai đồng bộ các hoạt động dự phòng, xét nghiệm, điều trị và chăm sóc người nhiễm HIV.

Cụ thể, hơn 1.700 cơ sở y tế thực hiện xét nghiệm sàng lọc HIV, với hơn 2 triệu lượt người được xét nghiệm mỗi năm. Hoạt động cung cấp sinh phẩm tự xét nghiệm HIV được triển khai tại 25/34 tỉnh, thành phố; xét nghiệm khẳng định HIV được thực hiện tại 34/34 tỉnh, thành phố và xét nghiệm nhiễm mới HIV được triển khai tại 30/34 tỉnh, thành phố.

Toàn quốc có 514 cơ sở y tế triển khai điều trị HIV, bao gồm cả các cơ sở trong hệ thống trại giam; 191.706 bệnh nhân được theo dõi, điều trị bằng thuốc ARV. Bộ Y tế cũng đã ban hành kế hoạch chuyển đổi số giai đoạn 2025 - 2030, đẩy mạnh cung cấp dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS trên các nền tảng số, đồng thời triển khai chiến dịch 90 ngày làm sạch, làm giàu cơ sở dữ liệu, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và tổ chức thực hiện các chương trình can thiệp.

Cùng với công tác xét nghiệm, điều trị, hoạt động truyền thông tiếp tục được quan tâm, hướng đến các nhóm có nguy cơ cao tại trường học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, khu công nghiệp, khu chế xuất và trong cộng đồng. Nội dung truyền thông từng bước được đổi mới, chú trọng cung cấp kiến thức về đường lây truyền HIV, biện pháp dự phòng, lợi ích của xét nghiệm sớm và điều trị kịp thời; đồng thời vận động cộng đồng thay đổi nhận thức, hành vi, giảm kỳ thị, phân biệt đối xử với người nhiễm HIV.

Nhận diện những thách thức, yêu cầu mới trong công tác phòng, chống HIV/AIDS

Bên cạnh những kết quả đạt được, các đại biểu nhận định công tác phòng, chống HIV/AIDS vẫn đứng trước nhiều khó khăn, thách thức. Tình hình dịch tiếp tục diễn biến phức tạp; độ bao phủ của các hoạt động dự phòng, xét nghiệm và điều trị ở một số nhóm đối tượng chưa đáp ứng yêu cầu. Trong khi đó, nguồn viện trợ quốc tế có xu hướng giảm, mô hình tài trợ thay đổi, đặt ra yêu cầu phải chủ động bảo đảm nguồn lực và nâng cao tính bền vững của các chương trình phòng, chống HIV/AIDS.

Tại hội thảo, các đại biểu đã nghe tham luận của đại diện Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hà Nội và Hải Phòng, Đại học Y Hà Nội, Mạng lưới người sống chung với HIV và các cơ quan, tổ chức liên quan. Các tham luận tập trung đánh giá thực tiễn triển khai công tác phòng, chống HIV/AIDS tại từng lĩnh vực, địa bàn, nhóm đối tượng; chia sẻ kinh nghiệm, mô hình hiệu quả và đề xuất các giải pháp tháo gỡ khó khăn trong thời gian tới.

Nhiều ý kiến cho rằng, nhận thức của một bộ phận người dân về HIV/AIDS, đường lây truyền, biện pháp dự phòng và khả năng điều trị vẫn còn hạn chế. Đáng chú ý, xu hướng lây nhiễm HIV qua đường tình dục gia tăng, trong đó có sự gia tăng ở nhóm người trẻ và nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM). Thực tế này đòi hỏi công tác truyền thông phải tiếp tục đổi mới theo hướng chủ động, linh hoạt, phù hợp với đặc điểm từng nhóm đối tượng; tăng cường cung cấp thông tin khoa học, chính xác, dễ tiếp cận, nhất là trên các nền tảng số và mạng xã hội.

Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò của cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể và tổ chức xã hội; tăng cường phối hợp liên ngành; đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực; mở rộng các dịch vụ dự phòng, xét nghiệm, điều trị và chăm sóc HIV/AIDS, bảo đảm người dân được tiếp cận dịch vụ thuận lợi, liên tục, bình đẳng và bảo mật.

Chuyển từ duy trì kết quả sang tăng tốc, quyết tâm về đích trước năm 2030

Phát biểu kết luận hội thảo, đồng chí Bùi Ngọc Quý, Vụ trưởng Vụ Y tế và Thể thao, Ban Tuyên giáo Trung ương khẳng định, sau 5 năm thực hiện Chỉ thị số 07-CT/TW, công tác phòng, chống HIV/AIDS ở nước ta đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và cả hệ thống chính trị tiếp tục được nâng lên; công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện ngày càng được quan tâm. Hoạt động phối hợp giữa ngành y tế với các ban, bộ, ngành, đoàn thể, địa phương và tổ chức xã hội ngày càng chặt chẽ. Công tác phòng, chống HIV/AIDS từng bước chuyển mạnh theo hướng chủ động, chú trọng dự phòng và dựa trên bằng chứng khoa học.

Tuy nhiên, dịch HIV/AIDS vẫn còn hiện hữu, nguy cơ lây nhiễm mới vẫn tồn tại, trong khi yêu cầu thực hiện mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS trước năm 2030 ngày càng cấp thiết. Vì vậy, đồng chí Bùi Ngọc Quý nhấn mạnh yêu cầu phải chuyển từ tâm thế duy trì kết quả sang tăng tốc để về đích; xác định đây là mục tiêu cụ thể, có tiêu chí rõ ràng, có thể đo lường và cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị.

Trọng tâm trong thời gian tới là tiếp tục nỗ lực thực hiện các mục tiêu 95-95-95, gồm: 95% người nhiễm HIV biết tình trạng nhiễm HIV của mình; 95% người được chẩn đoán nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc ARV; 95% người điều trị bằng thuốc ARV đạt tải lượng vi-rút dưới ngưỡng ức chế. Đồng thời, cần bảo đảm các dịch vụ dự phòng, xét nghiệm, điều trị và chăm sóc HIV/AIDS được tiếp cận thuận lợi, liên tục, có chất lượng; tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng, giảm kỳ thị và phân biệt đối xử; chủ động bảo đảm nguồn lực, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành.

Hội thảo là dịp quan trọng để đánh giá toàn diện kết quả triển khai Chỉ thị số 07-CT/TW, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn, nhận diện những vấn đề đặt ra và thống nhất định hướng nhiệm vụ, giải pháp trong giai đoạn nước rút hướng tới mục tiêu chấm dứt dịch bệnh AIDS tại Việt Nam trước năm 2030. Những nội dung được trao đổi tại hội thảo là cơ sở để các cấp, các ngành, địa phương trong đó có tỉnh Nghệ An tiếp tục nâng cao trách nhiệm, đổi mới phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện, góp phần bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe Nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bền vững.

Quang Minh