Trải qua 101 năm đồng hành cùng dân tộc, báo chí cách mạng Việt Nam luôn là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa; góp phần quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong hành trình vẻ vang ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ là người sáng lập nền báo chí cách mạng Việt Nam mà còn là nhà báo kiệt xuất, người thầy vĩ đại của nhiều thế hệ những người làm báo nước nhà.

Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2026) là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi người làm công tác báo chí, tuyên truyền nhìn lại những giá trị to lớn trong tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng, từ đó tiếp tục vận dụng sáng tạo vào thực tiễn công tác trong giai đoạn mới.

Người khai sinh nền báo chí cách mạng Việt Nam

Trong hành trình bôn ba tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc sớm nhận thấy sức mạnh đặc biệt của báo chí đối với việc truyền bá tư tưởng, giác ngộ quần chúng và tổ chức phong trào cách mạng. Ngay từ những năm đầu thế kỷ XX, Người đã sử dụng báo chí như một vũ khí sắc bén để đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, bảo vệ quyền lợi của các dân tộc bị áp bức.

Tại Pháp, Người cộng tác và viết bài cho nhiều tờ báo tiến bộ như L’Humanité (Nhân đạo), Le Paria (Người cùng khổ), La Vie Ouvrière (Đời sống công nhân)… Đặc biệt, năm 1922, Người tham gia sáng lập Báo Le Paria và trực tiếp đảm nhiệm nhiều công việc từ viết bài, biên tập, trình bày đến phát hành.

Ngày 21/6/1925, tại Quảng Châu (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc sáng lập Báo Thanh Niên - cơ quan ngôn luận của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Đây là tờ báo cách mạng đầu tiên của Việt Nam, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Từ dấu mốc lịch sử đó, ngày 21/6 hằng năm trở thành Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, thể hiện sự ghi nhận của Đảng, Nhà nước và Nhân dân đối với những đóng góp to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp báo chí nước nhà.

Nhà báo lớn với di sản tư tưởng báo chí sâu sắc

Không chỉ là người sáng lập nền báo chí cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn là nhà báo lớn với sự nghiệp báo chí đồ sộ. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Người đã sử dụng hàng trăm bút danh khác nhau và để lại hàng nghìn bài báo, tác phẩm chính luận, xã luận, bình luận, ký sự, truyện ngắn cùng nhiều tác phẩm có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc.

Các tác phẩm báo chí của Người luôn gắn liền với những vấn đề trọng đại của dân tộc và thời đại. Dù viết về đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội hay giáo dục đạo đức cách mạng, tất cả đều thể hiện tư duy sắc bén, tầm nhìn chiến lược, tinh thần nhân văn cao cả và niềm tin sâu sắc vào sức mạnh của Nhân dân.

Đặc biệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại hệ thống quan điểm toàn diện về báo chí cách mạng. Người khẳng định: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ”. Quan điểm đó đã xác định rõ vị trí, vai trò và trách nhiệm của người làm báo trong sự nghiệp cách mạng.

Theo Người, báo chí phải phục vụ Tổ quốc, phục vụ Nhân dân, phục vụ sự nghiệp cách mạng của Đảng; phải phản ánh trung thực đời sống xã hội, nói tiếng nói của Nhân dân, bảo vệ lợi ích của Nhân dân. Người luôn nhấn mạnh yêu cầu báo chí phải bảo đảm tính chân thực, tính chiến đấu, tính giáo dục và tính định hướng.

Những chỉ dẫn nổi tiếng của Người như: “Viết cho ai?”, “Viết để làm gì?”, “Viết cái gì?” và “Viết như thế nào?” đến nay vẫn là những nguyên tắc cơ bản đối với hoạt động báo chí hiện đại.

Người đồng thời đặc biệt coi trọng đạo đức nghề nghiệp của người làm báo. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, người làm báo phải thường xuyên học tập, rèn luyện bản lĩnh chính trị, giữ vững đạo đức cách mạng, tôn trọng sự thật, gần dân, hiểu dân và có trách nhiệm trước Nhân dân.

Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn báo chí và công tác tuyên truyền ở Nghệ An

Là quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, Nghệ An luôn xác định việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục. Đối với lĩnh vực báo chí, truyền thông và công tác tuyên giáo, những quan điểm của Bác về báo chí cách mạng tiếp tục là kim chỉ nam cho hoạt động nghề nghiệp của đội ngũ những người làm báo và cán bộ làm công tác thông tin, tuyên truyền trên địa bàn tỉnh.

Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự quản lý của các cấp chính quyền, hoạt động báo chí, truyền thông của tỉnh Nghệ An có nhiều đổi mới, phát triển mạnh mẽ cả về nội dung, hình thức và phương thức truyền tải thông tin. Các cơ quan báo chí địa phương đã bám sát thực tiễn đời sống, phản ánh toàn diện các lĩnh vực kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị; đồng thời lan tỏa nhiều mô hình hay, cách làm hiệu quả, những điển hình tiên tiến trong học tập, lao động, sản xuất và công tác.

Đặc biệt, báo chí và hệ thống thông tin cơ sở của tỉnh đã phát huy tốt vai trò định hướng dư luận xã hội, tuyên truyền các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, các cơ quan báo chí, truyền thông của tỉnh đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, phát triển các loại hình báo chí đa phương tiện, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và công nghệ số vào sản xuất nội dung, nâng cao chất lượng thông tin, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của công chúng. Đây cũng chính là sự cụ thể hóa tinh thần đổi mới, sáng tạo mà Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn đối với những người làm báo cách mạng.

Tiếp tục phát huy vai trò xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa

Kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam là dịp để mỗi người làm báo nhìn lại truyền thống vẻ vang của nền báo chí nước nhà, đồng thời nhận thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình trước Đảng, trước Nhân dân và trước yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ mới.

Đối với đội ngũ những người làm báo, cán bộ tuyên giáo, dân vận và những người làm công tác truyền thông trên quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh, việc học tập và làm theo tư tưởng của Người không chỉ là yêu cầu chính trị mà còn là động lực để không ngừng nâng cao bản lĩnh, trình độ chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.

Phát huy truyền thống 101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam, đội ngũ những người làm báo Nghệ An tiếp tục giữ vững bản lĩnh chính trị, đổi mới tư duy làm báo, nâng cao chất lượng tác phẩm báo chí, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng Nghệ An trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước theo tinh thần các nghị quyết của Trung ương và của tỉnh đã đề ra.

Quang Minh