Đặc biệt ở cấp xã, phường, đặc khu, đội ngũ cán bộ chính trị, hành chính, đoàn thể vừa là cầu nối trực tiếp với nhân dân, vừa là lực lượng triển khai chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước xuống cơ sở. Trong bối cảnh đó, việc Ban Bí thư ban hành Quy định số 360-QĐ/TW ngày 29/8/2025 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy trung tâm chính trị cấp xã là một bước tiến quan trọng, đáp ứng yêu cầu đồng bộ hóa, chuẩn hóa, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên cơ sở. Đây không chỉ là một văn bản pháp quy mới mà còn là sự khẳng định vai trò trọng tâm của công tác chính trị – tư tưởng ở cơ sở, đồng thời mở ra một hướng đi mới nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng ở địa phương.

Quy định 360-QĐ/TW xác lập vị trí trung tâm chính trị cấp xã như một đơn vị sự nghiệp trực thuộc đảng ủy cấp xã, có chức năng tổ chức bồi dưỡng lý luận chính trị, cập nhật kiến thức, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, viên chức và các đoàn thể. Với quy định này, trung tâm chính trị cấp xã thực sự trở thành “trường chính trị thu nhỏ” ở cấp xã, phường – nơi lan tỏa chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tới từng đảng viên, đoàn viên, hội viên; đồng thời bồi dưỡng kỹ năng lãnh đạo, quản lý, điều hành cho cán bộ cơ sở. Điểm mới quan trọng là trung tâm chính trị cấp xã không chỉ dừng ở bồi dưỡng lý luận mà còn tham gia nghiên cứu thực tiễn, tổng kết kinh nghiệm cơ sở, giúp đảng ủy cấp xã lãnh đạo sát với nhu cầu thực tiễn địa phương. Đây là cơ chế “hai trong một”: vừa đào tạo vừa nghiên cứu – tham mưu, thể hiện tầm nhìn mới trong công tác cán bộ ở cấp cơ sở.

Công tác chính trị – tư tưởng đang đứng trước những thách thức lớn trong bối cảnh hiện nay. Nhu cầu đào tạo ngày càng đa dạng; yêu cầu về chuyển đổi số, kinh tế xanh, hội nhập quốc tế đặt ra nhiều đòi hỏi mới; đồng thời thực tiễn địa phương cần những cán bộ vừa nắm chắc lý luận, vừa có kỹ năng thực hành tốt. Nếu không đổi mới cách thức, trung tâm chính trị cấp xã sẽ khó đáp ứng kỳ vọng, nguy cơ chậm nhịp với yêu cầu phát triển. Từ đó đặt ra yêu cầu phải chuẩn hóa nội dung và phương pháp bồi dưỡng, chuyển từ truyền đạt đơn thuần sang tương tác, kỹ năng, tình huống; củng cố đội ngũ giảng viên, quản lý có trình độ chuyên môn, năng lực thực tiễn, kỹ năng sư phạm; đồng thời bảo đảm nguồn lực về cơ sở vật chất, tài chính, cơ chế phối hợp liên ngành, tạo nền tảng vững chắc cho hoạt động thường xuyên, lâu dài.

Để nâng cao chất lượng hoạt động trung tâm chính trị cấp xã theo Quy định 360-QĐ/TW, trước hết cần đổi mới nội dung, chương trình đào tạo. Nội dung phải được cập nhật thường xuyên theo chủ trương mới của Đảng và Nhà nước; bổ sung các chuyên đề kỹ năng quản lý xã hội, chuyển đổi số, quản trị địa phương, kinh tế xanh, ứng phó biến đổi khí hậu, hội nhập quốc tế. Việc phổ biến lịch sử Đảng, lịch sử địa phương cần gắn với giáo dục truyền thống, khơi dậy tinh thần tự hào và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên. Đồng thời, phải củng cố tổ chức bộ máy và phát triển đội ngũ giảng viên: Ban Tổ chức Tỉnh ủy cần chủ trì xây dựng cơ chế tuyển chọn, đào tạo giảng viên chuẩn hóa, tạo điều kiện cho cán bộ có thực tiễn cơ sở tham gia giảng dạy; khuyến khích luân chuyển giảng viên giữa các trung tâm chính trị cấp xã, gắn đánh giá chất lượng giảng dạy với chế độ, chính sách đãi ngộ; thực hiện tốt chế độ giảng viên kiêm nhiệm để đa dạng hóa góc nhìn, nâng cao tính thực tiễn trong bài giảng.

Song song với đó, cần tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, hiện đại hóa công cụ giảng dạy. UBND tỉnh và các địa phương phải bố trí kinh phí hợp lý, nâng cấp trụ sở, phòng học, trang thiết bị, thư viện, hệ thống mạng internet; ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, tổ chức lớp học, xây dựng thư viện số, học liệu mở; từng bước hình thành “trung tâm chính trị số” hỗ trợ đào tạo từ xa. Hoàn thiện cơ chế phối hợp ba cấp cũng là giải pháp quan trọng: Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành quy chế phối hợp rõ ràng giữa đảng ủy cấp xã nơi có trụ sở trung tâm chính trị, các xã – phường thuộc phạm vi phục vụ của trung tâm và các cơ quan tham mưu, giúp việc đảng ủy, Mặt trận và các đoàn thể; qua đó bảo đảm thống nhất chỉ đạo, điều hành, phân công rõ trách nhiệm, tránh chồng chéo, tạo sức mạnh tổng hợp.

Trong thực tiễn triển khai, cách làm hiệu quả phải bắt đầu từ đổi mới phương pháp dạy và học, kết hợp thuyết trình, thảo luận tình huống, thực địa, gắn lý luận với thực tiễn địa phương. Kết quả học tập tại trung tâm chính trị cấp xã cần được đưa vào tiêu chí đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm cán bộ. Thiết kế chương trình phải phân loại đối tượng học tập để nâng cao hiệu quả, tránh dàn trải. Trường Chính trị tỉnh cần phát huy vai trò “điểm tựa” hướng dẫn phương pháp giảng dạy mới, kiểm tra định kỳ chất lượng các trung tâm cơ sở, tổ chức tập huấn “cầm tay chỉ việc” cho giảng viên cơ sở. Đồng thời, phải có cơ chế khen thưởng kịp thời để tạo động lực cho tập thể và cá nhân có sáng kiến đổi mới, cách làm hay; tăng cường truyền thông nội bộ, giới thiệu gương học viên, cán bộ giảng viên tiêu biểu, chia sẻ tài liệu mở, diễn đàn trao đổi trực tuyến.

Triển khai Quy định 360-QĐ/TW là cơ hội để nâng cao năng lực lãnh đạo của tổ chức đảng cấp xã; nâng tầm trung tâm chính trị cấp xã trở thành “trung tâm tri thức và kỹ năng” của cán bộ cơ sở. Khi các cấp ủy, ban ngành, đoàn thể thực hiện đồng bộ giải pháp, trung tâm chính trị cấp xã không chỉ củng cố niềm tin của nhân dân mà còn góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của Nghệ An trong thời kỳ mới. Đây không chỉ là việc kiện toàn tổ chức mà còn là quá trình xây dựng “nguồn nhân lực chính trị” chất lượng cao, phục vụ trực tiếp cho sự nghiệp phát triển địa phương và đất nước.

Đổi mới công tác đào tạo chính trị cơ sở là một quá trình liên tục, cần sự vào cuộc đồng bộ của toàn hệ thống chính trị. Tinh thần Quy định 360-QĐ/TW chính là kim chỉ nam để các địa phương, đơn vị cụ thể hóa thành kế hoạch, hành động thiết thực. Với sự quyết tâm, sáng tạo, Nghệ An hoàn toàn có thể trở thành điểm sáng về tổ chức và vận hành trung tâm chính trị cấp xã, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ xây dựng Đảng và phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới. Việc biến chủ trương thành hiện thực, biến các quy định thành hành động cụ thể sẽ quyết định thành công của quá trình này, góp phần xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn

Kim Lưu, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy