Đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An điều hành phiên thảo luận. Ảnh: Khánh Duy

Chiều 17/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An và Đồng Tháp thảo luận tổ về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập.

Phiên thảo luận do đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An điều hành. Đồng chí đề nghị các đại biểu tập trung đóng góp những ý kiến thiết thực, đi thẳng vào các vấn đề còn vướng mắc nhằm hoàn thiện dự án luật.

Đồng chí Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Nghệ An định hướng nội dung thảo luận tổ. Ảnh: Khánh Duy

Cần tiêu chí ổn định, minh bạch để doanh nghiệp tiếp cận chính sách

Góp ý dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Quốc hội chuyên trách Trần Nhật Minh tập trung vào ba nhóm vấn đề: Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa; nguyên tắc ưu tiên hỗ trợ và chính sách tiếp cận mặt bằng sản xuất.

Về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Điều 4, đại biểu cho rằng, việc dự thảo nâng mức trần số lao động bình quân lên không quá 300 người, tổng nguồn vốn không quá 150 tỷ đồng và doanh thu không quá 400 tỷ đồng cần được đánh giá kỹ.

Các tiêu chí này có tính biến động, trong khi việc xác định dựa trên số liệu của năm liền kề trước đó có thể thiếu ổn định, gây khó khăn cho doanh nghiệp khi tiếp cận các chính sách hỗ trợ trung và dài hạn.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu tiêu chí theo hướng ổn định hơn, đồng thời đánh giá kỹ tác động của việc nâng ngưỡng tổng nguồn vốn, bởi quy mô vốn phổ biến của doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện còn khá thấp. Việc mở rộng đối tượng thụ hưởng cũng cần gắn với khả năng cân đối nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước.

Đại biểu Quốc hội chuyên trách Trần Nhật Minh tham gia thảo luận tổ. Ảnh: Khánh Duy

Về nguyên tắc ưu tiên hỗ trợ tại Điều 5, đại biểu cho rằng không nên lấy thời điểm nộp hồ sơ làm tiêu chí ưu tiên chính. Đây chỉ là yếu tố thủ tục, trong khi doanh nghiệp có thể chậm nộp hồ sơ do khó tiếp cận thông tin về điều kiện, quy trình và đầu mối hỗ trợ.

Do đó, cần ưu tiên dựa trên các tiêu chí về đối tượng và mức độ cần hỗ trợ; thời gian nộp hồ sơ chỉ nên được sử dụng khi nhiều doanh nghiệp cùng đáp ứng các tiêu chí ưu tiên. Đại biểu cũng đề nghị bổ sung doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động là người dân tộc thiểu số vào nhóm được ưu tiên, đồng thời quy định rõ thế nào là “sử dụng nhiều lao động” để tránh áp dụng tùy nghi.

Về tiếp cận mặt bằng sản xuất tại Điều 10, đại biểu đề nghị dự thảo làm rõ phạm vi và nội dung hỗ trợ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, tránh tình trạng địa phương lúng túng trong thực hiện.

Đồng thời, cần quy định cụ thể hơn các nội dung Nhà nước hỗ trợ đối với chủ đầu tư hạ tầng, nhất là vấn đề thu hồi đất, bồi thường, tái định cư, để bảo đảm chính sách rõ ràng, khả thi và tránh cách hiểu khác nhau khi triển khai.

Giảm thủ tục, tăng hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp

Cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Hoàng Thị Thu Trang - Giám đốc Sở Tư pháp đồng thời đánh giá cao định hướng chuyển từ tư duy “hỗ trợ” sang “phát triển”.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng, một trong những khó khăn lớn của doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay là thủ tục hành chính, chi phí tuân thủ và các chi phí không chính thức. Dự thảo chưa đặt ra đầy đủ vấn đề này.

Đại biểu Hoàng Thị Thu Trang - Giám đốc Sở Tư pháp tham gia thảo luận tổ. Ảnh: Khánh Duy

Đại biểu đề nghị nghiên cứu những quy định về thủ tục hành chính đặc thù đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhất là những doanh nghiệp có đặc điểm riêng, qua đó giảm chi phí và tạo động lực phát triển.

Về mặt bằng, đại biểu cho rằng doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ hoạt động trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp mà còn có nhu cầu thuê mặt bằng tại khu dân cư và các khu vực khác. Vì vậy, cần nghiên cứu cơ chế để địa phương hỗ trợ chi phí mặt bằng phù hợp với nguồn lực.

Đại biểu cũng đề nghị quy định rõ thẩm quyền của HĐND hay UBND cấp tỉnh trong quyết định chính sách hỗ trợ mặt bằng, tránh tình trạng địa phương lúng túng, kéo dài thời gian thực hiện. Đồng thời đề nghị bổ sung cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình giải quyết tranh chấp.

Gỡ điểm nghẽn về vốn và đổi mới sáng tạo

Đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn, Sở Khoa học và Công nghệ, tập trung góp ý về tiếp cận vốn, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Theo đại biểu, tiếp cận vốn là một trong những điểm nghẽn lớn của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Dẫn số liệu được công bố tháng 8/2026, đại biểu cho biết, tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn vay còn thấp, trong khi phần lớn khoản vay vẫn yêu cầu tài sản bảo đảm.

Đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú - Giám đốc Trung tâm Khoa học xã hội và Nhân văn, Sở Khoa học và Công nghệ tham gia thảo luận tổ. Ảnh: Khánh Duy

Đại biểu đề nghị Điều 8 quy định rõ nguyên tắc Nhà nước không bảo lãnh toàn bộ rủi ro; tỷ lệ bảo lãnh cần gắn với nhóm đối tượng và mức độ rủi ro, đồng thời bảo đảm tổ chức tín dụng cùng chia sẻ trách nhiệm.

Cùng với đó, cần phát triển các hình thức tài trợ phù hợp như tài trợ theo đơn hàng, tài trợ chuỗi cung ứng và cho vay dựa trên dòng tiền; đồng thời hoàn thiện khung pháp lý về định giá quyền sở hữu trí tuệ để doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận vốn.

Về chính sách khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đại biểu đồng tình với việc có chính sách riêng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nhưng lưu ý nguy cơ chồng chéo với pháp luật về thuế và khoa học công nghệ; đồng thời quy định rõ những khoản chi đã được ngân sách nhà nước hoặc các nguồn hỗ trợ khác của Nhà nước chi trả thì không tiếp tục được tính trùng vào chi phí của doanh nghiệp.

Đối với Điều 19, đại biểu Nguyễn Thị Minh Tú đề nghị phân định rõ chính sách đặc thù với các chính sách hỗ trợ chung. Theo đại biểu, các chính sách riêng nên tập trung vào những vấn đề đặc thù như công nghệ và sản phẩm, bảo hộ và định giá tài sản trí tuệ, hoàn thiện sản phẩm mẫu, chuẩn bị gọi vốn, thẩm định đầu tư, thử nghiệm có kiểm soát, thương mại hóa và kết nối quỹ đầu tư mạo hiểm.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ địa vị pháp lý, cơ chế thành lập, quản lý, hạch toán tài sản, đầu tư và kiểm toán đối với quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân, đồng thời phân định rõ mô hình này với các quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo và quỹ đầu tư mạo hiểm đã được pháp luật quy định.

Cần rõ tiêu chí hỗ trợ, kiểm soát chặt nguồn lực

Cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, đại biểu Vũ Thị Lan Anh - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội đánh giá dự thảo đã bám sát định hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cụ thể hóa nguyên tắc, tiêu chí và điều kiện hỗ trợ, bảo đảm thống nhất với pháp luật chuyên ngành, nâng cao tính minh bạch và khả thi.

Góp ý Điều 17 về hỗ trợ doanh nghiệp do phụ nữ, người khuyết tật làm chủ và doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ, người khuyết tật, đại biểu đề nghị làm rõ khái niệm “chi thêm”, phương pháp xác định, hồ sơ chứng minh và cơ chế hậu kiểm. Quy định cần đơn giản, thuận lợi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nhưng vẫn ngăn ngừa việc lợi dụng chính sách để hưởng ưu đãi thuế.

Đại biểu Vũ Thị Lan Anh - Ủy viên chuyên trách Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội tham gia thảo luận tổ. Ảnh: Khánh Duy

Đối với Điều 19 về Quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân, đại biểu nhấn mạnh cần xác định rõ “rủi ro khách quan”, thẩm quyền đánh giá, cơ chế giám sát và trách nhiệm của các tổ chức quản lý, sử dụng vốn nhà nước. Theo đó, chính sách phải khuyến khích đổi mới sáng tạo, đồng thời bảo đảm kiểm soát chặt chẽ nguồn lực công.

Về tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Điều 4, đại biểu Vũ Thị Lan Anh đề nghị tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ sở dữ liệu đăng ký doanh nghiệp với dữ liệu thuế, hải quan, bảo hiểm và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành; không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại thông tin mà cơ quan nhà nước đã có.

Đại biểu Vũ Thị Lan Anh cũng kiến nghị xây dựng khung nguyên tắc, tiêu chí hỗ trợ thống nhất trên toàn quốc, đồng thời làm rõ phạm vi chủ động của địa phương theo khả năng cân đối ngân sách. Những giải pháp này sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ.

Nguồn: baonghean.vn