Những năm gần đây, các nền tảng mạng xã hội đã trở thành phương tiện truyền thông, tương tác, giải trí không thể thiếu trong đời sống xã hội. Bên cạnh mặt tích cực không thể phủ nhận, mạng xã hội cũng đem lại nhiều hệ lụy, đó là sự xuất hiện những hành vi nói xấu, bôi nhọ, tin giả tràn lan gây tổn hại nghiêm trọng uy tín của tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân, gây tổn hại về kinh tế, thương hiệu, gây phức tạp an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.

Trên địa bàn tỉnh Nghệ An, hoạt động mạng xã hội trong thời gian qua diễn ra sôi động, đã góp phần tích cực trong việc chuyển tải thông tin bổ ích, đặc biệt trong công tác tuyên truyền, vận động nhân đạo từ thiện, phòng chống dịch bệnh Covid-19... Tuy vậy, một bộ phận không nhỏ “cư dân mạng”, nhất là giới trẻ do thiếu kiến thức, nhận thức pháp luật và kỹ năng sử dụng mạng xã hội nên “vô tư” phát ngôn, chia sẻ những thông tin sai lệch, phiến diện, xấu độc, "vô tình" tiếp tay cho các thế lực xấu chống phá Đảng, Nhà nước. Bên cạnh đó, không ít trường hợp cố tình chia sẻ những thông tin, hình ảnh “giật gân”, “câu like” phản cảm, những thông tin có chủ đích để thỏa mãn sở thích, ý đồ cá nhân…

Để ngăn chặn, xử lý các hành vi sai trái, tiêu cực trên môi trường mạng nói chung và sử dụng mạng xã hội nói riêng, thời gian qua cơ quan chức năng đã quy định khá rõ trong một số luật và văn bản dưới luật. Tuy vậy, Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội vừa được Bộ Thông tin và Truyền thông ban hành ngày 17/6/2021 là hết sức cần thiết, nhằm làm lành mạnh môi trường thông tin trên không gian mạng xã hội tại Việt Nam, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của mỗi tổ chức, cá nhân theo đúng pháp luật Việt Nam và phù hợp với chuẩn mực, thông lệ và các điều ước quốc tế. Đồng thời, Bộ Quy tắc hướng đến xây dựng chuẩn mực đạo đức về hành vi ứng xử trên mạng xã hội, giáo dục ý thức, tạo thói quen tích cực trong các hành vi ứng xử của người dùng trên mạng xã hội, góp phần xây dựng mạng an toàn, lành mạnh tại Việt Nam.

Bộ Quy tắc đã “bao trùm” được các hành vi, tính chất, đối tượng tham gia mạng xã hội với các nhóm: Quy tắc ứng xử chung; Quy tắc ứng xử cho tổ chức, cá nhân; Quy tắc ứng xử cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong cơ quan nhà nước; Quy tắc ứng xử cho các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội. Với trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân khi tham gia mạng xã hội cần quan tâm nghiên cứu và thực hiện nghiêm túc các quy tắc cơ bản sau:

Quy tắc ứng xử cho tổ chức, cá nhân là: Tìm hiểu, tuân thủ các điều khoản hướng dẫn, sử dụng các nhà cung cấp dịch vụ mạng xã hội trước khi đăng ký, tham gia mạng xã hội. Nên sử dụng họ, tên thật cá nhân, tên hiệu thật của tổ chức, cơ quan và đăng ký với nhà cung cấp dịch vụ để xác thực tên hiệu, địa chỉ trang mạng, đầu mối liên lạc khi tham gia, sử dụng mạng xã hội.

Các tổ chức, cá nhân cũng cần thực hiện biện pháp tự quản lý, bảo mật tài khoản mạng xã hội và nhanh chóng thông báo tới các cơ quan chức năng, nhà cung cấp dịch vụ khi tài khoản tổ chức, cá nhân bị mất quyền kiểm soát, bị giả mạo, lợi dụng vào mục đích không lành mạnh, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Các tổ chức, cá nhân chia sẻ những thông tin có nguồn chính thống, đáng tin cậy; có các hành vi, ứng xử phù hợp với những giá trị đạo đức, văn hóa, truyền thống của dân tộc Việt Nam; không sử dụng từ ngữ gây thù hận, kích động bạo lực, phân biệt vùng miền, giới tính, tôn giáo; không đăng tải những nội dung vi phạm pháp luật, các thông tin xúc phạm danh dự, nhân phẩm, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; sử dụng ngôn ngữ phản cảm, vi phạm thuần phong mỹ tục; tung tin giả, tin sai sự thật; quảng cáo, kinh doanh dịch vụ trái phép… gây bức xúc trong dư luận xã hội, ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội.

Quy tắc ứng xử khuyến khích sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền, quảng bá về đất nước, con người, văn hóa tốt đẹp của Việt Nam, chia sẻ thông tin tích cực, những tấm gương người tốt, việc tốt; vận động người thân trong gia đình, bạn bè, những người xung quanh tham gia giáo dục, bảo vệ trẻ em, trẻ vị thành niên sử dụng mạng xã hội một cách an toàn, lành mạnh.

Quy tắc ứng xử cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong cơ quan nhà nước là: Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong cơ quan nhà nước thực hiện nội dung quy định như đối với tổ chức, cá nhân; thực hiện nội quy của cơ quan, tổ chức về việc cung cấp thông tin lên mạng xã hội.

Cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong cơ quan nhà nước cũng cần thông báo tới cơ quan chủ quản để kịp thời có hướng xử lý, trả lời, giải quyết khi có những ý kiến, thông tin trái chiều, thông tin vi phạm pháp luật có liên quan đến chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, lĩnh vực quản lý của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động.

Với những nội dung đó, Bộ Quy tắc sẽ thiết lập những “hàng rào” bảo vệ người dùng mạng xã hội trước sự “bủa vây” của các nguồn, loại hình thông tin; góp phần tạo ý thức, thói quen tích cực, xây dựng môi trường văn hoá, văn minh, tuân thủ pháp luật trên không gian mạng.

Để triển khai thực hiện có hiệu quả Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội trong thời gian tới, các cơ quan, đơn vị cần cụ thể hóa, xây dựng quy chế, áp dụng triệt để các quy tắc, quy định sử dụng mạng xã hội đối với cán bộ công chức, viên chức và người lao động trong cơ quan, đơn vị mình. Và trên hết, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân cần nhận thức rõ việc giao tiếp, tương tác trên mạng xã hội cũng như trong đời sống thực hàng ngày, luôn ứng xử có văn hóa, trách nhiệm và trên hết là phải tuân thủ các quy định pháp luật. Có như vậy, Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội mới thực sự là “áo giáp” phòng ngừa, ngăn chặn những yếu tố xấu độc, phản văn hóa; đồng thời lan tỏa những thông tin giá trị, tích cực trên không gian mạng.

Sỹ Thành 

Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy