Quyết định được ban hành trên cơ sở Điều lệ Đảng, các quy định, nghị quyết, kết luận của Trung ương và Bộ Chính trị; trong đó có yêu cầu tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và việc đổi tên Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương thành Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương.

Theo Quyết định, Đảng ủy Dân vận, Mặt trận và các đoàn thể Trung ương là cấp ủy trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, trực tiếp và thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Đảng ủy có chức năng nghiên cứu, tham mưu, đề xuất với Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về đường lối, chủ trương, giải pháp lớn trong công tác dân vận; là đầu mối chuyên môn, nghiệp vụ về công tác dân vận của Đảng. Đồng thời, chủ trì hoặc phối hợp hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng về công tác dân vận theo phân công, phân cấp.

Đảng ủy lãnh đạo, chỉ đạo Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức đảng trực thuộc theo quy định; lãnh đạo Đảng bộ thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ. Đồng thời, đề xuất, kiến nghị với Trung ương những vấn đề liên quan đến sự lãnh đạo, chỉ đạo đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và Đảng bộ.

Quyết định xác định nhiều nhiệm vụ quan trọng trong nghiên cứu, tham mưu và tổ chức thực hiện công tác dân vận. Trong đó, chú trọng nghiên cứu, cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng về xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, công tác dân tộc, tôn giáo và vận động các giai cấp, tầng lớp Nhân dân, người Việt Nam ở nước ngoài.

Đảng ủy có trách nhiệm nắm tình hình, tâm tư, nguyện vọng, lợi ích, kiến nghị và những vấn đề phát sinh trong Nhân dân, nhất là các vấn đề liên quan đến chủ trương, quyết sách lớn của Đảng, Nhà nước; tổng hợp, phân tích, dự báo để kịp thời tham mưu giải pháp lãnh đạo, chỉ đạo xử lý những vấn đề phức tạp, nhạy cảm phát sinh.

Cùng với đó, Đảng ủy chủ trì hướng dẫn, theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các chủ trương, nghị quyết, quyết định, chỉ thị, kết luận, quy định của Trung ương về công tác dân vận; hướng dẫn thực hiện dân chủ ở cơ sở, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, thực hiện giám sát và phản biện xã hội, tham gia góp ý xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh.

Đối với công tác dân tộc, tôn giáo, Quyết định nhấn mạnh việc tuyên truyền, vận động đồng bào các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, giúp nhau cùng phát triển; vận động đồng bào các tôn giáo thực hiện tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo. Đồng thời, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp và nguồn lực của các dân tộc, tôn giáo phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước.

Quyết định quy định cụ thể nhiệm vụ, quyền hạn của Đảng ủy, Ban Thường vụ Đảng ủy và các cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc; đồng thời xác định mối quan hệ công tác với các cơ quan Trung ương, các tỉnh ủy, thành ủy và các tổ chức liên quan.

Về tổ chức bộ máy, Đảng ủy được lập 4 cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, gồm: Văn phòng, Ban Tổ chức, Ban Tuyên giáo, Cơ quan Ủy ban Kiểm tra; đồng thời thành lập mới 3 cơ quan chuyên trách tham mưu về công tác dân vận, gồm: Ban Dân vận các cơ quan nhà nước, Ban Dân tộc và Tôn giáo, Ban Đoàn thể nhân dân.

Quyết định cũng quy định trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo công tác tổ chức, cán bộ; xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh; thực hiện kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật Đảng và đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực, lợi ích nhóm. Đồng thời, chú trọng cải cách hành chính, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, quản lý, kết nối và khai thác hiệu quả dữ liệu trong phạm vi lãnh đạo, quản lý.

Quyết định số 493-QĐ/TW có hiệu lực kể từ ngày ký và thay thế Quyết định số 171-QĐ/TW ngày 20/5/2026 của Bộ Chính trị về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương.

Xem toàn văn Quy định tại đây